Blog
Vì sao doanh nghiệp nên ủy quyền PRO thay vì tự làm tái chế
Doanh nghiệp có bắt buộc phải ủy quyền cho PRO để thực hiện EPR không?
Câu trả lời là không.
Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, nếu lựa chọn hình thức tổ chức tái chế, nhà sản xuất, nhập khẩu có thể tự tái chế, ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị tái chế, ủy quyền cho PRO hoặc kết hợp các cách thức này.
Ủy quyền PRO chỉ trở thành lựa chọn hợp lý khi chi phí và rủi ro của việc tự tổ chức lớn hơn chi phí thuê một đơn vị chuyên nghiệp.
Nói thẳng: nếu doanh nghiệp tự kiểm soát được mạng lưới thu gom, đơn vị tái chế, hồ sơ giao nhận, nghiệm thu khối lượng và dữ liệu báo cáo thì không nhất thiết phải dùng PRO. Ngược lại, nếu chuỗi thực hiện phân tán, có nhiều loại vật liệu và nhiều đối tác, PRO có thể giúp giảm đáng kể gánh nặng vận hành.
Tóm tắt: Khi nào doanh nghiệp nên sử dụng PRO?
| Tình huống của doanh nghiệp | Phương án nên xem xét |
|---|---|
| Có cơ sở tái chế do doanh nghiệp đầu tư và giấy phép môi trường phù hợp | Tự thực hiện tái chế |
| Có chuỗi đơn giản, nguồn vật liệu ổn định và một đơn vị tái chế đáng tin cậy | Ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị tái chế |
| Có nhiều loại bao bì, nhiều địa phương, nhiều đơn vị thu gom và tái chế | Ủy quyền cho PRO |
| Muốn kết hợp nhiều năng lực khác nhau | Kết hợp tự thực hiện, thuê recycler và ủy quyền PRO |
| Không muốn tổ chức hoạt động tái chế đối với một nhóm sản phẩm, bao bì | Xem xét hình thức đóng góp tài chính theo quy định |
Không có phương án tốt nhất cho tất cả doanh nghiệp. Phương án phù hợp phải được lựa chọn theo từng nhóm sản phẩm, bao bì, khối lượng, mạng lưới và năng lực quản trị nội bộ.
Căn cứ pháp lý về các cách thực hiện trách nhiệm tái chế
Điều 6 Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định nhà sản xuất, nhập khẩu lựa chọn một hình thức thực hiện trách nhiệm tái chế cho từng nhóm sản phẩm, bao bì.
Về nguyên tắc, có hai hình thức:
- Tổ chức tái chế;
- Đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
Nếu lựa chọn tổ chức tái chế, doanh nghiệp có thể:
- Tự thực hiện tái chế hoặc sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất;
- Ký hợp đồng với đơn vị tái chế;
- Ủy quyền cho đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế – PRO;
- Kết hợp các cách thức trên.
Điểm cần lưu ý là doanh nghiệp lựa chọn một trong hai hình thức ở cấp nhóm sản phẩm, bao bì. Trong hình thức tổ chức tái chế, doanh nghiệp được kết hợp nhiều cách triển khai.
Ví dụ, doanh nghiệp có thể:
- Tự tái chế một phần khối lượng;
- Ký trực tiếp với recycler cho một phần;
- Ủy quyền PRO tổ chức phần còn lại.
Doanh nghiệp cũng có thể lựa chọn tổ chức tái chế cho nhóm bao bì này và đóng góp tài chính cho một nhóm sản phẩm, bao bì khác, nếu phù hợp quy định.
“Tự làm tái chế” cần được hiểu như thế nào?
Trong thực tế, doanh nghiệp thường sử dụng cụm từ “tự làm EPR” cho nhiều tình huống khác nhau. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ hai cách triển khai.
Doanh nghiệp trực tiếp tự tái chế
Đây là trường hợp doanh nghiệp tổ chức thu hồi sản phẩm, bao bì thải bỏ và trực tiếp tái chế thông qua cơ sở do mình đầu tư.
Doanh nghiệp phải có:
- Cơ sở tái chế;
- Công nghệ phù hợp;
- Giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần có nội dung phù hợp;
- Hệ thống thu gom;
- Hồ sơ tiếp nhận và quản lý nguyên liệu;
- Quy trình chứng minh kết quả tái chế.
Phương án này phù hợp hơn với doanh nghiệp đã có sẵn cơ sở tái chế hoặc có thể sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.
Đối với phần lớn doanh nghiệp FMCG, dược phẩm, bán lẻ hoặc nhập khẩu, đầu tư một cơ sở tái chế riêng chỉ để thực hiện EPR thường không phải lựa chọn kinh tế.
Doanh nghiệp ký trực tiếp với đơn vị tái chế
Doanh nghiệp không trực tiếp tái chế nhưng tự tìm kiếm và ký hợp đồng với recycler.
Trong trường hợp này, doanh nghiệp phải tự quản lý:
- Lựa chọn đơn vị tái chế;
- Kiểm tra giấy phép môi trường;
- Phương án thu gom;
- Quá trình vận chuyển và chuyển giao;
- Hồ sơ, chứng từ;
- Khối lượng được tiếp nhận;
- Kết quả tái chế;
- Dữ liệu phục vụ đăng ký và báo cáo.
Đây vẫn là một phương án hợp pháp. Doanh nghiệp không bắt buộc phải có PRO đứng giữa.
Tuy nhiên, ký được hợp đồng với recycler chưa có nghĩa toàn bộ trách nhiệm EPR đã được xử lý. Doanh nghiệp vẫn phải quản lý quá trình từ nguồn vật liệu đến kết quả tái chế.
PRO EPR là gì?
Khoản 4 Điều 3 Nghị định 110/2026/NĐ-CP xác định đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế, gọi tắt là PRO, là tổ chức được thành lập theo quy định pháp luật nhằm tổ chức các hoạt động phục vụ trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất, nhập khẩu.
PRO có thể tổ chức:
- Thu gom sản phẩm, bao bì thải bỏ;
- Vận chuyển;
- Chuyển giao cho đơn vị tái chế;
- Theo dõi quá trình thực hiện;
- Nghiệm thu và xác nhận khối lượng đã tái chế;
- Tổng hợp dữ liệu phục vụ nhà sản xuất, nhập khẩu báo cáo.
PRO không trực tiếp tái chế và không trực tiếp sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.
Có thể hiểu đơn giản:
- Nhà sản xuất, nhập khẩu là chủ thể có nghĩa vụ;
- PRO là đơn vị tổ chức thực hiện theo ủy quyền;
- Recycler là đơn vị trực tiếp tái chế.
Doanh nghiệp có thể xem chi tiết tại bài viết Điều kiện trở thành PRO EPR tại Việt Nam 2026.
PRO khác đơn vị tái chế như thế nào?
| Nội dung | PRO | Đơn vị tái chế |
|---|---|---|
| Vai trò | Tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế | Trực tiếp tái chế |
| Hoạt động chính | Thu gom, vận chuyển, chuyển giao, điều phối, nghiệm thu | Tiếp nhận và xử lý vật liệu |
| Giấy phép môi trường cho hoạt động tái chế | Không thay thế giấy phép của recycler | Phải có giấy phép phù hợp |
| Nhận ủy quyền từ nhà sản xuất, nhập khẩu | Có | Không bắt buộc nếu ký hợp đồng trực tiếp |
| Nghiệm thu kết quả khi nhận ủy quyền | Có trách nhiệm thực hiện | Cung cấp dữ liệu và xác nhận quá trình tái chế |
| Được ủy quyền lại cho PRO khác | Không | Không áp dụng |
| Đăng ký và báo cáo cuối cùng | Nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện | Cung cấp dữ liệu hỗ trợ |
Một recycler có thể rất giỏi xử lý vật liệu nhưng không nhất thiết có năng lực tổ chức mạng lưới thu gom, quản lý nhiều đối tác và phân bổ kết quả cho nhiều doanh nghiệp.
Ngược lại, PRO có thể tổ chức được chuỗi vận hành nhưng vẫn phải sử dụng recycler đủ điều kiện để trực tiếp tái chế.
Vì sao chỉ ký hợp đồng với recycler có thể chưa đủ?
Với một chuỗi đơn giản, làm việc trực tiếp với recycler có thể phù hợp. Nhưng nhiều dòng bao bì sau sử dụng không đi thẳng từ người tiêu dùng đến nhà máy tái chế.
Vật liệu có thể đi qua:
- Hộ gia đình;
- Cơ sở thương mại;
- Người thu gom độc lập;
- Hợp tác xã;
- Điểm thu hồi;
- Vựa phế liệu;
- Kho tập kết;
- Đơn vị vận chuyển;
- Đơn vị sơ chế;
- Nhà máy tái chế.
Recycler thường xác nhận khối lượng đã tiếp nhận và tái chế. Tuy nhiên, nếu vật liệu đi qua nhiều bên, doanh nghiệp còn phải kiểm soát:
- Vật liệu đến từ nguồn nào;
- Có thuộc nhóm sản phẩm, bao bì phù hợp không;
- Có phải phế liệu nhập khẩu không;
- Có phải chất thải phát sinh từ quá trình sản xuất không;
- Khối lượng đã được bên nào khác sử dụng hay chưa;
- Hồ sơ thu gom và chuyển giao có thống nhất không;
- Khối lượng nào thực tế đáp ứng quy cách tái chế.
Điều 6 Nghị định 110 yêu cầu hồ sơ, chứng từ thu gom, chuyển giao, tiếp nhận và xuất kho nguyên liệu đưa vào tái chế phải được quản lý, theo dõi riêng với các nguyên liệu tái chế khác.
Vì vậy, hóa đơn hoặc phiếu cân tại recycler chỉ là một phần của bộ hồ sơ.
Sáu lý do doanh nghiệp cân nhắc ủy quyền cho PRO
1. Không phải tự xây dựng toàn bộ mạng lưới
Một PRO có năng lực có thể tổ chức hoặc phối hợp với:
- Người thu gom;
- Hợp tác xã;
- Điểm thu hồi;
- Vựa phế liệu;
- Đơn vị vận chuyển;
- Kho tập kết;
- Đơn vị tái chế.
Điều này đặc biệt hữu ích với bao bì sau sử dụng có nguồn phát sinh phân tán.
Doanh nghiệp không cần tự ký và quản lý từng hợp đồng nhỏ, nhưng vẫn phải yêu cầu PRO cung cấp thông tin đủ để kiểm tra quá trình thực hiện.
2. Có một đầu mối điều phối
Khi làm việc trực tiếp với nhiều recycler và nhiều đơn vị thu gom, doanh nghiệp phải tự xử lý:
- Tiến độ;
- Khối lượng;
- Chênh lệch số liệu;
- Thay đổi đối tác;
- Thiếu chứng từ;
- Tranh chấp về kết quả;
- Khối lượng chưa hoàn thành.
Ủy quyền PRO giúp doanh nghiệp có một đầu mối chịu trách nhiệm tổ chức phần công việc được giao.
Tuy nhiên, “một đầu mối” không có nghĩa doanh nghiệp chỉ nhận một con số cuối kỳ. Hợp đồng cần bảo đảm doanh nghiệp vẫn có quyền kiểm tra dữ liệu và chứng từ.
3. PRO phải nghiệm thu và xác nhận kết quả
Khoản 5 Điều 6 Nghị định 110 quy định PRO được ủy quyền phải nghiệm thu, xác nhận khối lượng sản phẩm, bao bì đã được đơn vị tái chế tiếp nhận và tái chế.
Đây là trách nhiệm quan trọng của PRO.
Một PRO đúng nghĩa không chỉ mua lại một bộ hồ sơ từ recycler. PRO cần đối chiếu tối thiểu:
- Khối lượng đã tổ chức thu gom;
- Khối lượng chuyển giao;
- Khối lượng recycler tiếp nhận;
- Khối lượng đưa vào tái chế;
- Khối lượng đáp ứng quy cách;
- Khối lượng phân bổ cho từng doanh nghiệp.
4. Hỗ trợ chuẩn hóa hồ sơ EPR
Hồ sơ giữa các collector, đơn vị vận chuyển và recycler có thể sử dụng nhiều định dạng khác nhau.
PRO có thể giúp chuẩn hóa:
- Hợp đồng;
- Biên bản giao nhận;
- Phiếu cân;
- Chứng từ vận chuyển;
- Chứng từ tiếp nhận;
- Hồ sơ kho;
- Biên bản nghiệm thu;
- Bảng phân bổ khối lượng;
- Dữ liệu phục vụ báo cáo.
Doanh nghiệp có thể tham khảo checklist hồ sơ EPR cần chuẩn bị.
5. Hỗ trợ kiểm soát trùng lặp
Một khối lượng vật liệu không thể được phân bổ đồng thời cho nhiều nhà sản xuất, nhập khẩu.
Nguy cơ trùng lặp tăng khi:
- Vật liệu đi qua nhiều trung gian;
- Một recycler làm việc với nhiều khách hàng;
- Hồ sơ được quản lý bằng nhiều bảng Excel riêng;
- Kết quả được phân bổ vào cuối kỳ;
- Không có mã giao dịch hoặc bảng theo dõi khối lượng còn lại.
PRO cần có cơ chế xác định:
- Tổng khối lượng tiếp nhận;
- Khối lượng đủ điều kiện;
- Khối lượng đã phân bổ;
- Doanh nghiệp nhận phân bổ;
- Thời điểm phân bổ;
- Phần khối lượng còn lại;
- Lịch sử điều chỉnh.
Không có hệ thống nào loại bỏ hoàn toàn gian lận. Nhưng quy trình và dữ liệu tốt giúp phát hiện sai lệch sớm hơn.
6. Giảm gánh nặng phối hợp và báo cáo
Thông tư 24/2026/TT-BNNMT yêu cầu dữ liệu kế hoạch và kết quả tái chế có các thông tin như:
- Nhóm sản phẩm, bao bì;
- Khối lượng;
- Đơn vị được ủy quyền;
- Đơn vị tái chế;
- Giải pháp tái chế;
- Kết quả thực hiện.
PRO có thể chuẩn bị dữ liệu theo cấu trúc phù hợp để nhà sản xuất, nhập khẩu kê khai.
Nhưng trách nhiệm cuối cùng về tính chính xác của thông tin vẫn thuộc về nhà sản xuất, nhập khẩu.
Khi nào doanh nghiệp chưa cần ủy quyền PRO?
PRO không phải lựa chọn bắt buộc trong mọi trường hợp.
Doanh nghiệp có thể tự tổ chức nếu đáp ứng được các điều kiện sau:
Có cơ sở tái chế và giấy phép phù hợp
Nếu doanh nghiệp đã có cơ sở tái chế do mình đầu tư, có công nghệ, giấy phép và khả năng thu hồi vật liệu, tự thực hiện có thể giúp chủ động hơn.
Chỉ có một chuỗi thực hiện đơn giản
Ví dụ:
- Một nhóm vật liệu;
- Một nguồn thu gom ổn định;
- Một đơn vị vận chuyển;
- Một recycler;
- Khối lượng được đối chiếu định kỳ;
- Hồ sơ đầy đủ.
Trong trường hợp này, việc thuê thêm một lớp tổ chức có thể chưa tạo ra đủ giá trị so với chi phí.
Có đội ngũ EPR nội bộ đủ năng lực
Doanh nghiệp có thể trực tiếp quản lý nếu có nhân sự phụ trách:
- Xác định nghĩa vụ;
- Kiểm tra recycler;
- Quản lý hợp đồng;
- Theo dõi khối lượng;
- Kiểm tra chứng từ;
- Nghiệm thu;
- Chuẩn bị dữ liệu kê khai;
- Xử lý thay đổi trong năm.
Lựa chọn đóng góp tài chính
Nếu doanh nghiệp lựa chọn đóng góp tài chính cho một nhóm sản phẩm, bao bì thì không cần tổ chức kế hoạch tái chế đối với nhóm đó theo Điều 7 Nghị định 110.
Cần lưu ý rằng doanh nghiệp lựa chọn một hình thức cho từng nhóm sản phẩm, bao bì. Không nên vừa ghi nhận kết quả tổ chức tái chế vừa đóng góp tài chính cho cùng một nghĩa vụ mà không có căn cứ phù hợp.
So sánh tự thực hiện, thuê recycler và ủy quyền PRO
| Tiêu chí | Tự trực tiếp tái chế | Thuê recycler | Ủy quyền PRO |
|---|---|---|---|
| Cơ sở tái chế của doanh nghiệp | Cần có | Không cần | Không cần |
| Giấy phép tái chế | Doanh nghiệp phải có | Recycler phải có | Recycler do PRO sử dụng phải có |
| Tổ chức thu gom | Doanh nghiệp quản lý | Doanh nghiệp hoặc recycler phối hợp | PRO tổ chức theo ủy quyền |
| Quản lý nhiều đối tác | Doanh nghiệp thực hiện | Doanh nghiệp thực hiện | PRO là đầu mối điều phối |
| Nghiệm thu | Doanh nghiệp tự quản lý | Doanh nghiệp kiểm tra recycler | PRO phải nghiệm thu theo phần được ủy quyền |
| Chuẩn hóa hồ sơ | Doanh nghiệp thực hiện | Doanh nghiệp thực hiện | PRO có thể chuẩn hóa |
| Báo cáo cuối cùng | Nhà sản xuất, nhập khẩu | Nhà sản xuất, nhập khẩu | Nhà sản xuất, nhập khẩu |
| Mức độ kiểm soát trực tiếp | Cao | Khá cao | Phụ thuộc hợp đồng và quyền truy cập |
| Chi phí quản lý nội bộ | Cao | Trung bình | Có thể giảm nhưng phát sinh phí PRO |
| Phù hợp | Doanh nghiệp có cơ sở tái chế | Chuỗi đơn giản | Chuỗi phân tán hoặc phức tạp |
Những hạn chế doanh nghiệp cần biết khi thuê PRO
Ủy quyền PRO không chỉ có lợi ích. Doanh nghiệp cũng cần đánh giá các hạn chế.
Phát sinh chi phí quản lý
Ngoài chi phí thu gom, vận chuyển và tái chế, doanh nghiệp có thể phải trả:
- Phí tổ chức;
- Phí quản lý dữ liệu;
- Phí nền tảng;
- Phí kiểm tra hồ sơ;
- Chi phí báo cáo;
- Chi phí dịch vụ bổ sung.
Doanh nghiệp cần yêu cầu báo giá tách rõ từng cấu phần.
Phụ thuộc vào năng lực của PRO
Nếu PRO quản lý yếu, doanh nghiệp có thể gặp:
- Chậm tiến độ;
- Thiếu khối lượng;
- Hồ sơ không đồng nhất;
- Không kiểm tra được recycler;
- Không truy cập được chứng từ;
- Sai lệch phân bổ.
Do đó, thuê PRO không đồng nghĩa với chuyển toàn bộ rủi ro sang PRO.
Nguy cơ bị khóa dữ liệu
Nếu toàn bộ hồ sơ nằm trên hệ thống của PRO nhưng doanh nghiệp không có quyền tải xuống, quyền kiểm tra hoặc quyền giữ dữ liệu sau khi hợp đồng kết thúc, doanh nghiệp có thể bị phụ thuộc.
Hợp đồng phải quy định rõ quyền sở hữu, truy cập, trích xuất và lưu giữ dữ liệu.
Xung đột lợi ích
PRO có thể đồng thời làm việc với nhiều doanh nghiệp, collector và recycler. Vì vậy, cần có cơ chế minh bạch về:
- Lựa chọn recycler;
- Đơn giá;
- Phân bổ khối lượng;
- Nghiệm thu;
- Xử lý khối lượng thiếu;
- Sử dụng dữ liệu.
PRO có thay thế trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp không?
Không.
Điều 7 Nghị định 110 quy định nhà sản xuất, nhập khẩu đăng ký kế hoạch, báo cáo kết quả và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin.
Việc ủy quyền cho PRO không tự động chuyển toàn bộ trách nhiệm này.
Doanh nghiệp vẫn cần:
- Phê duyệt phạm vi ủy quyền;
- Kiểm tra kế hoạch;
- Kiểm tra recycler;
- Theo dõi tiến độ;
- Đối chiếu kết quả;
- Kiểm tra hồ sơ trước khi kê khai;
- Lưu quyền truy cập dữ liệu.
PRO chịu trách nhiệm theo pháp luật và hợp đồng đối với phần công việc đã nhận. Nhưng doanh nghiệp vẫn là chủ thể của nghĩa vụ EPR.
Một PRO được làm gì và không được làm gì?
| PRO có thể thực hiện | PRO không được hoặc không thể làm |
|---|---|
| Nhận ủy quyền từ nhà sản xuất, nhập khẩu | Làm doanh nghiệp hết trách nhiệm pháp lý |
| Tổ chức thu gom, vận chuyển và chuyển giao | Trực tiếp tái chế với tư cách PRO |
| Ký hợp đồng với recycler đủ điều kiện | Sử dụng recycler không có giấy phép phù hợp |
| Nghiệm thu, xác nhận khối lượng | Ủy quyền lại cho PRO khác |
| Quản lý hồ sơ và dữ liệu | Dùng một khối lượng cho nhiều doanh nghiệp |
| Hỗ trợ chuẩn bị dữ liệu báo cáo | Tự bảo đảm mọi dữ liệu đầu vào đều chính xác nếu không kiểm tra |
| Ứng dụng công nghệ truy xuất | Dùng dashboard thay thế hoạt động tái chế thực tế |
Doanh nghiệp nên lựa chọn PRO theo tiêu chí nào?
1. Tư cách và phạm vi hoạt động
Cần kiểm tra:
- Tên pháp nhân;
- Mã số thuế;
- Người đại diện;
- Thẩm quyền ký hợp đồng;
- Phạm vi dịch vụ;
- Thông tin được đăng tải trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia, nếu có.
Việc được đăng tải thông tin không thay thế hoạt động thẩm định của doanh nghiệp.
2. Mạng lưới thu gom thực tế
Doanh nghiệp nên yêu cầu PRO mô tả:
- Nguồn thu gom;
- Địa bàn;
- Đơn vị thu gom;
- Điểm tập kết;
- Phương án vận chuyển;
- Tần suất thu gom;
- Cách kiểm soát khối lượng.
3. Đơn vị tái chế
Cần xác định:
- Recycler nào sẽ thực hiện;
- Giấy phép môi trường;
- Loại vật liệu được phép tiếp nhận;
- Công suất;
- Công nghệ;
- Giải pháp tái chế;
- Phương án thay thế khi recycler không đủ công suất.
4. Quy trình nghiệm thu
Một PRO phù hợp phải trả lời được:
- Khối lượng được cân ở đâu;
- Ai xác nhận;
- Sử dụng chứng từ nào;
- Khi nào được ghi nhận hoàn thành;
- Xử lý chênh lệch thế nào;
- Khối lượng không đủ hồ sơ được xử lý ra sao.
5. Hệ thống dữ liệu
Không phải PRO nào cũng cần một nền tảng phức tạp. Nhưng tối thiểu phải có cơ chế kiểm soát:
- Giao dịch;
- Chứng từ;
- Khối lượng;
- Đơn vị thực hiện;
- Phân bổ kết quả;
- Lịch sử điều chỉnh;
- Quyền truy cập của khách hàng.
Xem thêm bài viết PRO vs Digital PRO: Doanh nghiệp nên chọn gì?.
6. Chi phí và trách nhiệm khi không đạt kết quả
Báo giá cần làm rõ:
- Đơn giá theo kilogram hoặc tấn;
- Phí thu gom;
- Phí vận chuyển;
- Phí tái chế;
- Phí PRO;
- Phí công nghệ;
- Các khoản chưa bao gồm;
- Cách xử lý khi không đạt khối lượng;
- Trách nhiệm khi hồ sơ không được chấp nhận.
Mười ba điều khoản nên có trong hợp đồng ủy quyền PRO
Hợp đồng nên quy định tối thiểu:
- Nhóm sản phẩm, bao bì;
- Năm thực hiện nghĩa vụ;
- Khối lượng;
- Tỷ lệ và quy cách tái chế;
- Phạm vi địa lý;
- Nguồn thu gom dự kiến;
- Đơn vị tái chế;
- Danh mục hồ sơ phải cung cấp;
- Phương pháp nghiệm thu;
- Cơ chế kiểm soát phân bổ trùng lặp;
- Quyền truy cập và sở hữu dữ liệu;
- Cách xử lý khối lượng thiếu hoặc không đủ hồ sơ;
- Trách nhiệm, bồi thường và chấm dứt hợp đồng.
Hợp đồng cũng nên quy định thời hạn PRO cung cấp dữ liệu để doanh nghiệp kịp cập nhật khi thay đổi đơn vị thực hiện hoặc khối lượng đăng ký.
Theo hướng dẫn tại Mẫu số 01 của Thông tư 24, khi có thay đổi đơn vị thực hiện hoặc khối lượng trong kế hoạch, nhà sản xuất, nhập khẩu phải cập nhật trong vòng 10 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi.
Digital PRO hỗ trợ thêm những gì?
Digital PRO không phải một loại hình pháp lý mới. Đây là PRO có thêm lớp công nghệ hỗ trợ quản lý dữ liệu.
Một Digital PRO có thể hỗ trợ:
- Ghi nhận giao dịch thu gom;
- Liên kết phiếu cân và biên bản;
- Theo dõi quá trình chuyển giao;
- Đối chiếu khối lượng giữa các bên;
- Theo dõi tiến độ;
- Kiểm soát khối lượng đã phân bổ;
- Cảnh báo sai lệch;
- Chuẩn hóa dữ liệu báo cáo;
- Cấp quyền theo dõi cho doanh nghiệp.
Tuy nhiên, công nghệ không thay thế:
- Giấy phép của recycler;
- Hoạt động thu gom thực tế;
- Chứng từ chuyển giao;
- Nghiệm thu;
- Kết quả tái chế.
Dữ liệu sai được số hóa vẫn là dữ liệu sai.
GRAC hỗ trợ doanh nghiệp thực hiện EPR như thế nào?
GRAC phát triển mô hình Digital PRO dựa trên ba lớp: Trace – Verify – Report.
Trace – Theo dõi dòng vật liệu
GRAC hỗ trợ ghi nhận và liên kết thông tin từ:
- Nguồn thu gom;
- Người thu gom;
- Hợp tác xã;
- Điểm tập kết;
- Vựa phế liệu;
- Đơn vị vận chuyển;
- Đơn vị tái chế.
Mục tiêu là giúp doanh nghiệp nhìn thấy quá trình hình thành khối lượng, thay vì chỉ nhận một bảng tổng hợp cuối kỳ.
Verify – Đối chiếu và xác minh
Dữ liệu được sử dụng để hỗ trợ:
- Đối chiếu khối lượng;
- Kiểm tra giao nhận;
- Theo dõi recycler;
- Quản lý khối lượng đã phân bổ;
- Phát hiện dấu hiệu trùng lặp;
- Chuẩn bị hồ sơ nghiệm thu.
Công nghệ hỗ trợ việc kiểm tra nhưng không thay thế chứng từ và trách nhiệm của các bên.
Report – Chuẩn hóa dữ liệu
GRAC hỗ trợ tổng hợp dữ liệu theo:
- Nhóm sản phẩm, bao bì;
- Khối lượng;
- Đơn vị thực hiện;
- Recycler;
- Giải pháp tái chế;
- Kết quả;
- Hồ sơ đi kèm.
Dữ liệu này giúp nhà sản xuất, nhập khẩu chuẩn bị Mẫu số 01, Mẫu số 02 và hồ sơ giải trình khi cần.
GRAC được đăng tải công khai trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia trong danh sách đơn vị nhận ủy quyền tái chế sản phẩm, bao bì. Việc lựa chọn GRAC hay bất kỳ PRO nào vẫn cần căn cứ vào phạm vi hợp đồng, nhóm vật liệu, năng lực recycler và yêu cầu dữ liệu của từng doanh nghiệp.
Câu hỏi thường gặp về việc ủy quyền PRO
Doanh nghiệp có bắt buộc phải sử dụng PRO không?
Không.
Doanh nghiệp có thể tự thực hiện, ký hợp đồng với recycler, ủy quyền PRO hoặc kết hợp các cách thức này nếu lựa chọn hình thức tổ chức tái chế.
Có thể vừa thuê recycler vừa ủy quyền PRO không?
Có.
Trong hình thức tổ chức tái chế, Nghị định 110 cho phép kết hợp nhiều cách thức thực hiện. Doanh nghiệp phải phân định rõ khối lượng, đơn vị thực hiện và hồ sơ của từng phần.
Có thể vừa tổ chức tái chế vừa đóng góp tài chính cho cùng một nhóm bao bì không?
Điều 6 Nghị định 110 yêu cầu lựa chọn một hình thức cho từng nhóm sản phẩm, bao bì.
Doanh nghiệp có thể lựa chọn hình thức khác nhau cho các nhóm khác nhau nhưng không nên tự ý kết hợp hai hình thức cho cùng một nhóm nếu không có căn cứ pháp lý phù hợp.
PRO có cần giấy phép riêng không?
Trong phạm vi Nghị định 110, không có thủ tục cấp một giấy phép riêng mang tên “giấy phép PRO”.
PRO phải là tổ chức được thành lập theo pháp luật và thực hiện đúng vai trò, trách nhiệm khi nhận ủy quyền.
PRO có cần tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền không?
Nghị định 110 không quy định số lượng tối thiểu ba nhà sản xuất, nhập khẩu.
PRO có được trực tiếp tái chế không?
Không.
Theo định nghĩa tại Nghị định 110, PRO không trực tiếp tái chế hoặc sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.
PRO có được ủy quyền lại không?
Không.
PRO đã nhận ủy quyền không được tiếp tục ủy quyền lại vai trò đó cho PRO khác.
Ai chịu trách nhiệm báo cáo EPR?
Nhà sản xuất, nhập khẩu đăng ký kế hoạch, báo cáo kết quả và chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin.
PRO cung cấp dữ liệu và hồ sơ theo phạm vi được ủy quyền.
Ủy quyền PRO có bảo đảm chắc chắn tuân thủ không?
Không có đơn vị nào nên cam kết tuân thủ chỉ bằng tên gọi hoặc hợp đồng.
Kết quả phụ thuộc vào nguồn vật liệu, hoạt động thu gom, recycler, giấy phép, quy cách tái chế, hồ sơ, nghiệm thu và tính chính xác của dữ liệu.
Digital PRO có bắt buộc không?
Không.
Digital PRO là mô hình quản trị có ứng dụng công nghệ. Doanh nghiệp lựa chọn dựa trên mức độ phức tạp và nhu cầu kiểm soát dữ liệu.
Kết luận: Khi nào ủy quyền PRO thực sự có giá trị?
Doanh nghiệp không nên ủy quyền PRO chỉ vì đây là xu hướng hoặc vì muốn chuyển trách nhiệm cho một bên khác.
PRO tạo ra giá trị khi doanh nghiệp cần một đơn vị có khả năng:
- Tổ chức chuỗi thu gom;
- Điều phối nhiều đối tác;
- Lựa chọn recycler phù hợp;
- Theo dõi tiến độ;
- Nghiệm thu kết quả;
- Chuẩn hóa hồ sơ;
- Kiểm soát phân bổ;
- Cung cấp dữ liệu phục vụ báo cáo.
Nếu chuỗi thực hiện đơn giản và doanh nghiệp có đủ năng lực nội bộ, làm việc trực tiếp với recycler có thể tiết kiệm hơn.
Nếu chuỗi phân tán, nhiều vật liệu, nhiều địa phương và nhiều đối tác, ủy quyền PRO thường là lựa chọn thực tế hơn.
Câu hỏi đúng không phải là “có bắt buộc phải dùng PRO không?”, mà là:
Doanh nghiệp có tự kiểm soát được toàn bộ quá trình từ kế hoạch, thu gom, chuyển giao, tái chế đến dữ liệu báo cáo hay không?
Nếu câu trả lời chưa chắc chắn, doanh nghiệp nên đánh giá một PRO phù hợp trước khi bắt đầu triển khai.
Doanh nghiệp có thể liên hệ GRAC để rà soát nghĩa vụ, so sánh phương án tự thực hiện – thuê recycler – ủy quyền PRO và xây dựng mô hình phù hợp với từng nhóm sản phẩm, bao bì.
