EPR bao bì thực phẩm 2026: Doanh nghiệp cần rà soát gì trước khi kê khai?

Nếu doanh nghiệp sản xuất hoặc nhập khẩu thực phẩm, đồ uống đưa sản phẩm ra thị trường Việt Nam, bao bì thương phẩm cần được rà soát trong khuôn khổ trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (EPR). Tuy nhiên, không nên kết luận mọi doanh nghiệp thực phẩm đều có cùng nghĩa vụ. Kết quả phụ thuộc vào chủ thể chịu trách nhiệm, loại bao bì, cấu tạo thực tế, doanh thu, phương thức gia công hoặc nhập khẩu và hồ sơ chứng minh.

Bài viết này giúp doanh nghiệp xây dựng cách tiếp cận thực tế: xác định đúng phạm vi bao bì, chuẩn hóa dữ liệu SKU, lựa chọn phương án thực hiện và chuẩn bị hồ sơ một cách có kiểm soát.

Tóm tắt nhanh về EPR bao bì thực phẩm

• EPR trong ngành thực phẩm tập trung vào bao bì thương phẩm, không phải “tái chế thực phẩm”.
• Bao bì trực tiếp và bao bì ngoài cần được xem xét; không nên tự động coi toàn bộ vật tư logistics là bao bì thuộc phạm vi EPR.
• Chủ thể thực hiện có thể là bên chịu trách nhiệm ghi nhãn, bên đặt gia công hoặc bên đóng gói sản phẩm; không mặc định là nhà máy sản xuất bao bì.
• Doanh nghiệp cần đối chiếu Phụ lục hiện hành để xác định nhóm vật liệu, tỷ lệ và quy cách tái chế phù hợp.
• Dữ liệu SKU, cấu tạo và khối lượng bao bì là nền tảng để lựa chọn phương án thực hiện và đối soát hồ sơ.

1. EPR bao bì thực phẩm là gì?

Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, nhà sản xuất và nhập khẩu đưa sản phẩm, bao bì thuộc phạm vi quy định ra thị trường Việt Nam phải thực hiện trách nhiệm tái chế theo tỷ lệ và quy cách bắt buộc. Đối với ngành thực phẩm, điểm cần quan tâm là bao bì thương phẩm của thực phẩm, gồm bao bì trực tiếp và bao bì ngoài; kẹo cao su là trường hợp được nêu riêng trong quy định.

Vì vậy, một doanh nghiệp sản xuất nước giải khát, sữa, thực phẩm chế biến, mì ăn liền, cà phê, gia vị hoặc thực phẩm đóng hộp nên bắt đầu bằng việc rà soát bao bì đi cùng sản phẩm khi đưa ra thị trường nội địa.

2. Doanh nghiệp nào cần rà soát nghĩa vụ?

Câu trả lời không chỉ phụ thuộc vào tên ngành nghề. Doanh nghiệp cần xác định liệu mình có là nhà sản xuất hoặc nhập khẩu thuộc phạm vi áp dụng, có đưa sản phẩm vào thị trường nội địa hay không và có thuộc trường hợp được loại trừ hay miễn trừ theo quy định hay không.

Một số trường hợp cần được kiểm tra kỹ gồm sản phẩm để xuất khẩu, tạm nhập – tái xuất, sản phẩm phục vụ nghiên cứu hoặc thử nghiệm, mô hình bao bì thu hồi để tiếp tục đóng gói và ngưỡng doanh thu của nhóm sản phẩm thuộc phạm vi. Không nên sử dụng một kết luận chung cho toàn bộ danh mục hàng hóa của doanh nghiệp.

3. Ai chịu trách nhiệm khi có gia công, OEM hoặc nhiều nhà máy?

Trong ngành F&B, mô hình gia công, co-packing, sản xuất thuê và nhập khẩu ủy thác rất phổ biến. Vì thế, doanh nghiệp không nên mặc định “nhà máy nào sản xuất thì nhà máy đó thực hiện EPR”.

• Nếu một nhãn hiệu được sản xuất tại nhiều cơ sở, cần xác định chủ thể chịu trách nhiệm về ghi nhãn hàng hóa.
• Nếu doanh nghiệp chỉ là bên nhận gia công, bên đặt gia công thường là chủ thể cần được xem xét trước.
• Với nhập khẩu ủy thác hoặc khách hàng mua bao bì để đóng gói sản phẩm, cần rà lại vai trò pháp lý, hợp đồng và chứng từ liên quan.

Xác định sai chủ thể có thể làm sai dữ liệu, phương án thực hiện và hồ sơ báo cáo phía sau. Đây là bước nên được chốt trước khi tính khối lượng.

4. Bao bì nào cần đưa vào danh mục rà soát?

Doanh nghiệp nên lập danh mục theo từng SKU thay vì chỉ nhìn theo tên sản phẩm. Với mỗi SKU, cần ghi nhận tối thiểu: sản phẩm, cấu tạo bao bì, vật liệu chính, khối lượng, số lượng đưa ra thị trường, chủ thể chịu trách nhiệm và tài liệu nguồn.

Danh mục thường cần xem xét chai, lọ, lon, hũ, túi, màng, hộp, bao bì nhiều lớp và bao bì ngoài. Ngược lại, thùng carton, màng pallet, dây đai hoặc vật tư vận chuyển không nên được đưa vào phạm vi chỉ vì chúng xuất hiện trong chuỗi logistics. Cần đánh giá chúng có phải bao bì thương phẩm theo quy định hay không.

5. Một SKU có nhiều vật liệu: chuẩn bị dữ liệu thế nào?

Một chai đồ uống có thể bao gồm thân chai, nắp, nhãn và các thành phần khác. Do đó, dữ liệu tốt không chỉ là tổng khối lượng của một sản phẩm mà phải cho thấy cấu tạo bao bì. Thông tư 24/2026/TT-BNNMT có hướng dẫn về cách kê khai theo vật liệu có khối lượng lớn nhất hoặc kê khai chi tiết các vật liệu chính; doanh nghiệp cần đối chiếu đúng phụ lục và tình trạng bao bì thực tế trước khi áp dụng.

Một bảng dữ liệu vận hành nên có các cột: SKU → cấu tạo bao bì → khối lượng từng thành phần → tổng khối lượng → số lượng sản phẩm → thị trường tiêu thụ → nhóm EPR dự kiến → chứng từ nguồn. Cách làm này giúp giảm rủi ro phải cân đo lại toàn bộ danh mục khi gần đến kỳ kê khai.

6. Lựa chọn phương án thực hiện EPR

Sau khi đã xác định phạm vi và nhóm bao bì, doanh nghiệp có thể đánh giá các phương án được quy định: tự tổ chức tái chế, ký hợp đồng với đơn vị tái chế phù hợp, ủy quyền cho tổ chức trách nhiệm tái chế (PRO), kết hợp các cách thức theo quy định hoặc lựa chọn đóng góp tài chính theo cơ chế áp dụng.

Quyết định không nên chỉ dựa trên đơn giá. Doanh nghiệp cần đánh giá khả năng truy xuất dữ liệu, quy cách tái chế, giấy phép môi trường phù hợp của đơn vị tái chế, cơ chế nghiệm thu, chứng từ và khả năng đối soát khối lượng. Fs là giá trị tham chiếu theo quy định; không nên đồng nhất Fs với chi phí dịch vụ của GRAC hoặc của một đơn vị thu gom, tái chế.

7. Những sai lầm doanh nghiệp thực phẩm thường gặp

• Chỉ kiểm tra bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm mà bỏ qua bao bì ngoài.
• Mặc định mọi vật tư logistics đều thuộc EPR hoặc ngược lại, loại bỏ toàn bộ bao bì ngoài.
• Gán trách nhiệm cho nhà máy mà chưa kiểm tra vai trò ghi nhãn, gia công hoặc nhập khẩu.
• Ước tính khối lượng theo cảm tính thay vì xây dựng dữ liệu SKU có nguồn kiểm chứng.
• Chọn đơn vị tái chế chỉ theo giá mà không kiểm tra điều kiện pháp lý, quy cách tái chế và cơ chế nghiệm thu.
• Dùng số liệu tỷ lệ, Fs hoặc thời hạn từ tài liệu cũ mà chưa đối chiếu văn bản hiện hành.

8. Lộ trình thực tế để bắt đầu

1. Phân công đầu mối: kết nối pháp chế, vận hành, mua hàng, sản xuất, tài chính và dữ liệu.
2. Chốt chủ thể chịu trách nhiệm: rà hợp đồng gia công, ủy thác nhập khẩu, ghi nhãn và quyền sở hữu nhãn hiệu.
3. Chuẩn hóa danh mục SKU: thu thập cấu tạo, khối lượng và chứng từ cho từng loại bao bì.
4. Phân loại theo phụ lục hiện hành: xác định nhóm vật liệu và cách kê khai phù hợp.
5. Đánh giá phương án thực hiện: so sánh năng lực tái chế, PRO, khả năng truy xuất và yêu cầu hồ sơ.
6. Thiết lập kiểm soát định kỳ: cập nhật khi thay đổi thiết kế bao bì, nhà cung cấp, SKU hoặc kênh tiêu thụ.

Câu hỏi thường gặp

Doanh nghiệp thực phẩm, đồ uống có phải thực hiện EPR không?

Cần rà soát theo từng trường hợp. Bao bì thương phẩm của thực phẩm thuộc phạm vi cần xem xét, nhưng nghĩa vụ cụ thể còn phụ thuộc vào vai trò pháp lý của doanh nghiệp, thị trường tiêu thụ, doanh thu và các trường hợp loại trừ hoặc miễn trừ theo quy định.

Bao bì ngoài có được tính không?

Bao bì thương phẩm gồm cả bao bì trực tiếp và bao bì ngoài. Tuy nhiên, doanh nghiệp cần phân biệt bao bì thương phẩm với vật tư phục vụ logistics hoặc vận chuyển nội bộ.

Có thể tính nghĩa vụ chỉ từ tên sản phẩm không?

Không nên. Cần có dữ liệu về cấu tạo, vật liệu, khối lượng, số lượng và cách sản phẩm được đưa ra thị trường để phân loại và đối chiếu đúng.

GRAC có thể hỗ trợ ở những bước nào?

GRAC có thể đồng hành trong việc rà soát danh mục SKU, chuẩn hóa dữ liệu bao bì, ước tính khối lượng theo dữ liệu doanh nghiệp cung cấp, xây dựng phương án thực hiện, kết nối thu gom – tái chế và thiết lập cơ chế truy xuất, đối soát.

Bắt đầu bằng dữ liệu, không bắt đầu bằng ước đoán

Một chương trình EPR hiệu quả cần dữ liệu có thể kiểm chứng: SKU, cấu tạo bao bì, khối lượng, luồng hàng hóa, chứng từ và đối tác tái chế. Khi các dữ liệu này được chuẩn hóa, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong việc đánh giá nghĩa vụ, chọn phương án thực hiện và kiểm soát rủi ro.

GRAC hỗ trợ doanh nghiệp rà soát nghĩa vụ, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng phương án và tổ chức thực hiện EPR có truy xuất. Liên hệ GRAC để được tư vấn hoặc tham khảo công cụ hỗ trợ tính EPR 2026.

Nguồn tham khảo

• Nghị định 110/2026/NĐ-CP.
• Thông tư 24/2026/TT-BNNMT.
• Hướng dẫn đối tượng thực hiện trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì.

Lưu ý: Bài viết có tính tham khảo. Nghĩa vụ cụ thể cần được đối chiếu theo sản phẩm, bao bì, doanh thu, phương thức sản xuất hoặc nhập khẩu và hồ sơ của từng doanh nghiệp.

EPR bao bì thực phẩm 2026: Doanh nghiệp cần rà soát gì trước khi kê khai?

EPR bao bì là nội dung tham khảo giúp doanh nghiệp đọc nhanh các điểm chính trước khi rà soát hồ sơ thực tế.

Vì sao nội dung này quan trọng?

EPR liên quan đến trách nhiệm tái chế, trách nhiệm xử lý chất thải, dữ liệu sản phẩm và chứng từ chứng minh kết quả thực hiện. Nếu thông tin bị thiếu hoặc hiểu sai, doanh nghiệp có thể gặp khó khi kê khai.

Doanh nghiệp nên chuẩn bị gì?

Doanh nghiệp nên xác định đúng nhóm sản phẩm hoặc bao bì. Tiếp theo là kiểm tra khối lượng đưa ra thị trường, tỷ lệ tái chế bắt buộc, định mức chi phí và phương án thực hiện.

Các chứng từ nên được lưu theo từng kỳ. Dữ liệu cần rõ nguồn gốc, có thể đối chiếu và phù hợp với hồ sơ nội bộ.

Lưu ý khi áp dụng

Thông tin trong bài nhằm hỗ trợ đọc hiểu. Khi triển khai, doanh nghiệp cần đối chiếu quy định hiện hành và tình huống cụ thể của mình.