EPR platform - Truy xuất sản phẩm, EPR-PRO, Grac, Tin tức

Điều kiện trở thành PRO EPR tại Việt Nam 2026

GRAC_EPR_PRO

Điều kiện trở thành PRO EPR tại Việt Nam năm 2026 cần được hiểu theo khung pháp lý mới, thay vì tiếp tục áp dụng máy móc các yêu cầu trước đây.

Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, PRO được xác định dựa trên vai trò thực tế trong chuỗi thực hiện trách nhiệm tái chế. Nghị định không thiết lập một thủ tục cấp “giấy phép PRO” riêng, đồng thời cũng không quy định tổ chức phải có tối thiểu ba nhà sản xuất, nhập khẩu ủy quyền mới được hoạt động.

Điều quan trọng không nằm ở tên gọi PRO, mà ở việc tổ chức đó có được ủy quyền hợp lệ, có khả năng tổ chức thu gom – vận chuyển – chuyển giao, sử dụng đúng đơn vị tái chế và cung cấp được dữ liệu chứng minh kết quả tái chế hay không.

Tóm tắt nhanh điều kiện trở thành PRO EPR năm 2026

Vấn đề Quy định và cách hiểu phù hợp
PRO có cần giấy phép riêng không? Trong phạm vi Nghị định 110/2026/NĐ-CP, không có thủ tục cấp giấy phép PRO riêng
Có bắt buộc phải được ba doanh nghiệp ủy quyền không? Nghị định 110 không quy định số lượng tối thiểu ba nhà sản xuất, nhập khẩu
PRO có được trực tiếp tái chế không? Không. PRO tổ chức hoạt động tái chế nhưng không trực tiếp tái chế hoặc sử dụng chất thải làm nguyên liệu sản xuất
Đơn vị tái chế có cần giấy phép không? Có. Đơn vị tái chế phải có giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần có nội dung phù hợp
PRO có được ủy quyền lại cho PRO khác không? Không
Ai chịu trách nhiệm về kê khai và báo cáo EPR? Nhà sản xuất, nhập khẩu vẫn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin
Digital PRO có phải là một loại giấy phép mới không? Không. Digital PRO là mô hình tổ chức thực hiện EPR có ứng dụng công nghệ và dữ liệu
Có bắt buộc PRO phải độc lập về sở hữu với đơn vị tái chế không? Nghị định 110 không quy định một lệnh cấm sở hữu như vậy, nhưng chức năng PRO và chức năng tái chế phải được tách bạch

Căn cứ pháp lý áp dụng từ năm 2026

Hai văn bản quan trọng doanh nghiệp cần sử dụng là:

  • Nghị định 110/2026/NĐ-CP quy định về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm thu gom, xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu. Nghị định có hiệu lực từ ngày 25/5/2026.
  • Thông tư 24/2026/TT-BNNMT hướng dẫn thực hiện Nghị định 110, bao gồm các biểu mẫu đăng ký kế hoạch và báo cáo kết quả tái chế.

Khoản 2 Điều 22 Nghị định 110 bãi bỏ Chương VI và Phụ lục XXII, XXIII của Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung.

Điều 23 Nghị định 110 cũng xác định:

  • Trách nhiệm EPR của năm 2025 trở về trước tiếp tục thực hiện theo quy định cũ.
  • Trách nhiệm EPR từ năm 2026 trở đi thực hiện theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP.

Vì vậy, không nên tiếp tục sử dụng các điều kiện cũ như “phải có tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền” để kết luận một tổ chức có đủ điều kiện làm PRO trong năm 2026 hay không.

PRO EPR là gì?

Khoản 4 Điều 3 Nghị định 110/2026/NĐ-CP xác định PRO là tổ chức được thành lập theo quy định pháp luật nhằm tổ chức các hoạt động phục vụ việc thực hiện trách nhiệm tái chế của nhà sản xuất, nhập khẩu.

Các hoạt động của PRO có thể bao gồm:

  • Tổ chức thu gom sản phẩm, bao bì thải bỏ;
  • Tổ chức vận chuyển;
  • Chuyển giao sản phẩm, bao bì cho đơn vị tái chế;
  • Theo dõi khối lượng đã chuyển giao;
  • Nghiệm thu và xác nhận kết quả tái chế;
  • Chuẩn bị dữ liệu để nhà sản xuất, nhập khẩu kê khai và báo cáo.

Tuy nhiên, PRO không trực tiếp thực hiện việc tái chế và không trực tiếp sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.

Có thể hiểu ngắn gọn:

PRO là đơn vị tổ chức và kiểm soát quá trình thực hiện trách nhiệm tái chế; đơn vị tái chế mới là bên trực tiếp thực hiện hoạt động tái chế.

Doanh nghiệp có thể tìm hiểu thêm tại bài viết PRO EPR là gì và vì sao doanh nghiệp nên ủy quyền PRO.

Phân biệt nhà sản xuất, PRO, đơn vị thu gom và đơn vị tái chế

Chủ thể Vai trò chính Trách nhiệm cần lưu ý
Nhà sản xuất, nhập khẩu Chủ thể có nghĩa vụ EPR Lựa chọn hình thức thực hiện, đăng ký kế hoạch, báo cáo kết quả và chịu trách nhiệm về thông tin
PRO Tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế theo ủy quyền Tổ chức thu gom, vận chuyển, chuyển giao, nghiệm thu và xác nhận khối lượng tái chế
Đơn vị thu gom, vận chuyển Thu gom và chuyển giao sản phẩm, bao bì thải bỏ Cung cấp hồ sơ, chứng từ và biên bản giao nhận phù hợp
Đơn vị tái chế Trực tiếp tái chế hoặc sử dụng chất thải làm nguyên liệu sản xuất Phải có giấy phép môi trường hoặc giấy phép thành phần có nội dung phù hợp

Một đơn vị chỉ cung cấp phần mềm, tư vấn hồ sơ hoặc giới thiệu nhà tái chế chưa đương nhiên trở thành PRO.

Muốn hoạt động đúng vai trò PRO, tổ chức phải thực sự nhận ủy quyền và chịu trách nhiệm tổ chức quá trình thực hiện tái chế theo phạm vi đã được ủy quyền.

Điều kiện và yêu cầu cốt lõi để hoạt động như một PRO EPR

Nghị định 110 không đưa ra một bộ hồ sơ “xin cấp phép PRO”. Thay vào đó, pháp luật quy định vai trò và trách nhiệm mà một PRO phải thực hiện.

1. Là tổ chức được thành lập theo quy định pháp luật

PRO trước hết phải là một tổ chức được thành lập hợp pháp.

Nghị định 110 không quy định riêng một loại hình doanh nghiệp bắt buộc hoặc một ngành nghề mang tên “PRO EPR”. Tuy nhiên, tổ chức vẫn cần rà soát:

  • Tư cách ký kết và thực hiện hợp đồng;
  • Phạm vi hoạt động đã đăng ký;
  • Người đại diện và người được ủy quyền ký hợp đồng;
  • Các quy định khác của pháp luật doanh nghiệp, dân sự, thuế và môi trường có liên quan.

Không nên chỉ sử dụng một tên thương mại có chữ “PRO” rồi xem đó là bằng chứng đủ điều kiện hoạt động.

2. Có ủy quyền rõ ràng từ nhà sản xuất, nhập khẩu

PRO thực hiện trách nhiệm tái chế trên cơ sở được nhà sản xuất, nhập khẩu ủy quyền.

Hợp đồng hoặc văn bản ủy quyền nên xác định rõ:

  • Nhóm sản phẩm, bao bì được ủy quyền;
  • Năm thực hiện trách nhiệm;
  • Khối lượng dự kiến;
  • Tỷ lệ và quy cách tái chế;
  • Phạm vi thu gom;
  • Đơn vị tái chế dự kiến;
  • Trách nhiệm cung cấp và kiểm tra dữ liệu;
  • Phương pháp nghiệm thu khối lượng;
  • Quyền truy cập hồ sơ, chứng từ;
  • Cách xử lý khi không đạt khối lượng;
  • Trách nhiệm khi xảy ra sai lệch hoặc trùng lặp dữ liệu.

Nghị định 110 không quy định PRO phải có tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền. Vì vậy, số lượng “ba doanh nghiệp” không còn là căn cứ phù hợp để xác định điều kiện PRO đối với trách nhiệm từ năm 2026.

3. Không trực tiếp thực hiện hoạt động tái chế

Đây là điểm phân biệt quan trọng nhất giữa PRO và đơn vị tái chế.

PRO có thể tổ chức thu gom, vận chuyển và chuyển giao sản phẩm, bao bì thải bỏ nhưng không trực tiếp:

  • Vận hành dây chuyền tái chế;
  • Tái chế sản phẩm, bao bì;
  • Sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.

Nếu một tập đoàn hoặc nhóm doanh nghiệp có cả công ty PRO và công ty tái chế, từng pháp nhân phải được phân định rõ vai trò. Đơn vị PRO không được trực tiếp thực hiện chức năng tái chế; đơn vị tái chế phải có giấy phép môi trường phù hợp và phải có hồ sơ giao nhận, tái chế độc lập.

4. Có năng lực tổ chức chuỗi thu gom – vận chuyển – chuyển giao

PRO không chỉ là đơn vị tổng hợp hồ sơ cuối năm.

Để thực hiện đúng vai trò, PRO cần xây dựng hoặc tổ chức được chuỗi vận hành gồm:

  • Nguồn phát sinh hoặc nguồn thu gom phù hợp;
  • Đơn vị thu gom;
  • Điểm tập kết hoặc đơn vị trung gian, nếu có;
  • Phương án vận chuyển;
  • Đơn vị tái chế;
  • Quy trình cân, giao nhận và xác nhận khối lượng;
  • Hệ thống lưu trữ hồ sơ, chứng từ;
  • Cơ chế đối soát giữa các bên.

Năng lực này có thể được tổ chức thông qua hợp đồng với các đối tác. Tuy nhiên, PRO vẫn phải chịu trách nhiệm đối với phần công việc đã nhận ủy quyền và không được chuyển tiếp toàn bộ vai trò PRO cho một PRO khác.

5. Chỉ chuyển giao cho đơn vị tái chế có giấy phép phù hợp

Khoản 4 Điều 6 Nghị định 110 quy định đơn vị tái chế được thuê bởi nhà sản xuất, nhập khẩu hoặc PRO phải có:

  • Giấy phép môi trường; hoặc
  • Giấy phép môi trường thành phần có nội dung phù hợp.

Trước khi ký hợp đồng, PRO nên kiểm tra tối thiểu:

  • Tên pháp nhân và mã số thuế;
  • Địa chỉ cơ sở tái chế;
  • Thời hạn giấy phép;
  • Loại chất thải hoặc nguyên liệu được tiếp nhận;
  • Công suất được phép;
  • Công nghệ và quy trình tái chế;
  • Sự phù hợp giữa giải pháp tái chế thực tế với quy cách tái chế bắt buộc.

Giấy phép môi trường là yêu cầu đối với đơn vị trực tiếp tái chế. Đây không phải là “giấy phép PRO”.

6. Nghiệm thu và xác nhận khối lượng đã tái chế

Khoản 5 Điều 6 Nghị định 110 yêu cầu PRO phải nghiệm thu, xác nhận khối lượng sản phẩm, bao bì:

  • Đã được đơn vị tái chế tiếp nhận;
  • Đã được chuyển giao;
  • Đã thực tế tái chế;
  • Đủ điều kiện tính vào kết quả thực hiện trách nhiệm tái chế.

Do đó, hóa đơn mua bán phế liệu hoặc một biên bản giao hàng riêng lẻ chưa đủ để kết luận toàn bộ khối lượng đã được tái chế hợp lệ.

PRO cần có cơ chế đối chiếu giữa:

  • Khối lượng thu gom;
  • Khối lượng vận chuyển;
  • Khối lượng đơn vị tái chế tiếp nhận;
  • Khối lượng đưa vào quy trình tái chế;
  • Khối lượng thực tế đáp ứng quy cách tái chế;
  • Khối lượng được phân bổ cho từng doanh nghiệp ủy quyền.

7. Không được ủy quyền lại cho PRO khác

PRO đã nhận ủy quyền từ nhà sản xuất, nhập khẩu không được ủy quyền lại cho một PRO khác.

Quy định này không có nghĩa PRO phải tự làm mọi công đoạn. PRO vẫn có thể ký hợp đồng với:

  • Đơn vị thu gom;
  • Đơn vị vận chuyển;
  • Đơn vị tập kết;
  • Đơn vị tái chế có giấy phép phù hợp.

Tuy nhiên, PRO không được chuyển tiếp tư cách và trách nhiệm tổ chức tái chế đã nhận sang một PRO khác.

Hợp đồng giữa doanh nghiệp và PRO nên có điều khoản rõ ràng về vấn đề này.

8. Quản lý hồ sơ và chứng từ riêng biệt

Khoản 6 Điều 6 Nghị định 110 yêu cầu hồ sơ, chứng từ liên quan đến khối lượng được tính vào kết quả EPR phải được lập, quản lý và theo dõi riêng biệt với các nguyên liệu tái chế khác.

Hồ sơ có thể bao gồm:

  • Chứng từ thu gom;
  • Biên bản giao nhận;
  • Chứng từ vận chuyển;
  • Phiếu cân;
  • Chứng từ tiếp nhận;
  • Phiếu nhập kho;
  • Phiếu xuất kho nguyên liệu đưa vào tái chế;
  • Biên bản nghiệm thu;
  • Xác nhận khối lượng đã tái chế;
  • Hồ sơ về quy trình và giải pháp tái chế;
  • Giấy phép môi trường của đơn vị tái chế.

Đối với chất thải nguy hại hoặc chất thải rắn công nghiệp thông thường, chứng từ và biên bản giao nhận phải sử dụng biểu mẫu tương ứng theo quy định pháp luật về môi trường.

Doanh nghiệp có thể tham khảo thêm checklist hồ sơ EPR cần chuẩn bị.

9. Có khả năng cung cấp dữ liệu cho Mẫu số 01 và Mẫu số 02

Thông tư 24/2026/TT-BNNMT ban hành:

  • Mẫu số 01 về đăng ký, kê khai của nhà sản xuất, nhập khẩu;
  • Mẫu số 02 về báo cáo kết quả tái chế sản phẩm, bao bì.

Khi doanh nghiệp ủy quyền cho PRO, dữ liệu báo cáo cần thể hiện được các thông tin như:

  • Nhóm sản phẩm, bao bì;
  • Tổng khối lượng đã tổ chức thu gom;
  • Khối lượng thực tế đã thu gom;
  • Tên và mã số thuế của PRO;
  • Tên và mã số thuế của đơn vị tái chế;
  • Giải pháp tái chế;
  • Khối lượng đã tái chế;
  • Tổng kết quả được ghi nhận.

Nếu trong năm có thay đổi về đơn vị thực hiện hoặc khối lượng thực hiện đã đăng ký, nhà sản xuất, nhập khẩu phải cập nhật thông tin trong vòng 10 ngày kể từ ngày phát sinh thay đổi theo hướng dẫn tại Mẫu số 01.

Vì vậy, PRO cần cung cấp dữ liệu kịp thời để doanh nghiệp thực hiện đúng yêu cầu cập nhật.

10. Có cơ chế ngăn ngừa trùng lặp khối lượng

Một khối lượng chất thải không thể được phân bổ đồng thời cho nhiều doanh nghiệp để hoàn thành nghĩa vụ EPR.

PRO nên có cơ chế kiểm soát:

  • Mã nhận diện giao dịch;
  • Nguồn phát sinh;
  • Thời gian và địa điểm giao nhận;
  • Các lần cân;
  • Đơn vị thu gom;
  • Đơn vị tiếp nhận;
  • Đơn vị tái chế;
  • Khối lượng đã phân bổ;
  • Phần khối lượng chưa phân bổ;
  • Lịch sử điều chỉnh dữ liệu.

GPS, hình ảnh, dấu thời gian hoặc mã giao dịch điện tử là các công cụ quản lý hữu ích, nhưng không phải mọi công cụ công nghệ đều là điều kiện pháp lý bắt buộc.

Giá trị pháp lý của kết quả vẫn phụ thuộc vào sự phù hợp của nguồn vật liệu, hồ sơ giao nhận, giấy phép của đơn vị tái chế và kết quả tái chế thực tế.

Những cách hiểu cũ cần điều chỉnh từ năm 2026

“PRO phải có tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền”

Nghị định 110/2026/NĐ-CP không quy định ngưỡng tối thiểu ba nhà sản xuất, nhập khẩu.

Đồng thời, Chương VI và các phụ lục EPR liên quan của Nghị định 08/2022/NĐ-CP đã bị bãi bỏ đối với khung thực hiện mới.

Vì vậy, không nên tiếp tục trình bày “ba doanh nghiệp ủy quyền” như một điều kiện pháp lý hiện hành để trở thành PRO EPR năm 2026.

“PRO phải độc lập hoàn toàn về sở hữu với đơn vị tái chế”

Nghị định 110 không quy định một điều kiện chung cấm PRO có quan hệ sở hữu với đơn vị tái chế.

Điều Nghị định yêu cầu là PRO không trực tiếp tái chế.

Nếu PRO và đơn vị tái chế là các pháp nhân có liên quan, doanh nghiệp cần kiểm soát chặt:

  • Phân định chức năng pháp lý;
  • Giấy phép môi trường;
  • Hợp đồng chuyển giao;
  • Hồ sơ giao nhận;
  • Nghiệm thu khối lượng;
  • Cơ chế phê duyệt dữ liệu;
  • Nguy cơ xung đột lợi ích và ghi nhận trùng lặp.

Không có quy định cấm sở hữu không đồng nghĩa với việc được phép nhập chung vai trò PRO và vai trò đơn vị tái chế trong cùng một pháp nhân.

“PRO sẽ chịu toàn bộ trách nhiệm thay cho doanh nghiệp”

Đây là cách hiểu không đầy đủ.

Theo Điều 7 Nghị định 110, nhà sản xuất, nhập khẩu là chủ thể đăng ký kế hoạch, báo cáo kết quả và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin.

PRO có trách nhiệm đối với phần công việc đã nhận ủy quyền, nhưng việc ủy quyền không tự động xóa trách nhiệm pháp lý của nhà sản xuất, nhập khẩu.

Doanh nghiệp vẫn cần:

  • Kiểm tra phạm vi ủy quyền;
  • Kiểm tra đơn vị tái chế;
  • Đối soát kết quả;
  • Kiểm tra dữ liệu trước khi kê khai;
  • Lưu quyền truy cập hồ sơ, chứng từ.

“Có dashboard là đủ chứng minh tuân thủ EPR”

Dashboard chỉ là công cụ hiển thị dữ liệu.

Để kết quả tái chế được bảo vệ khi kiểm tra, dữ liệu trên hệ thống phải đối chiếu được với:

  • Chứng từ nguồn;
  • Phiếu cân;
  • Biên bản giao nhận;
  • Chứng từ tiếp nhận;
  • Hồ sơ kho;
  • Đơn vị tái chế;
  • Giấy phép môi trường;
  • Giải pháp và kết quả tái chế.

Công nghệ giúp giảm sai lệch nhưng không thay thế hoạt động tái chế thực tế và hồ sơ pháp lý.

Doanh nghiệp có cần tự thành lập PRO nội bộ không?

Doanh nghiệp không bắt buộc phải thành lập PRO nội bộ để chủ động thực hiện EPR.

Nếu lựa chọn hình thức tổ chức tái chế, khoản 2 Điều 6 Nghị định 110 cho phép nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện bằng một hoặc kết hợp các cách thức sau:

  1. Tự thực hiện tái chế hoặc sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất;
  2. Ký hợp đồng với đơn vị tái chế;
  3. Ủy quyền cho PRO;
  4. Kết hợp các cách thức trên.

Nếu tự trực tiếp tái chế, doanh nghiệp phải có giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần có nội dung phù hợp.

Nếu thuê đơn vị tái chế, doanh nghiệp có thể quản lý trực tiếp hợp đồng, thu gom, chứng từ và báo cáo mà không cần thành lập một PRO riêng.

Nếu muốn cung cấp dịch vụ tổ chức trách nhiệm tái chế cho các doanh nghiệp khác, tổ chức mới cần xây dựng đầy đủ chức năng và năng lực vận hành của một PRO.

Đối với công ty mẹ, công ty con hoặc chi nhánh hạch toán độc lập, Nghị định 110 có quy định về việc ủy quyền thực hiện trách nhiệm trong nội bộ hệ thống doanh nghiệp. Tuy nhiên, trường hợp này không nên tự động được quảng bá như một PRO cung cấp dịch vụ ra thị trường.

Xem thêm: Có bao nhiêu cách thực hiện nghĩa vụ EPR?

Quy trình đề xuất để xây dựng một PRO EPR

Một tổ chức muốn cung cấp dịch vụ PRO có thể triển khai theo bảy bước.

Bước 1: Xác định phạm vi hoạt động

Cần xác định rõ:

  • Nhóm sản phẩm, bao bì;
  • Loại vật liệu;
  • Địa bàn thu gom;
  • Công suất dự kiến;
  • Đối tượng khách hàng;
  • Giải pháp tái chế;
  • Phạm vi dữ liệu sẽ quản lý.

Không nên nhận ủy quyền cho nhóm vật liệu chưa có nguồn thu gom hoặc đơn vị tái chế phù hợp.

Bước 2: Hoàn thiện tư cách tổ chức và hợp đồng

Tổ chức cần rà soát:

  • Hồ sơ pháp lý;
  • Thẩm quyền ký kết;
  • Phạm vi hoạt động;
  • Mẫu hợp đồng với doanh nghiệp;
  • Mẫu hợp đồng với đơn vị thu gom;
  • Mẫu hợp đồng với đơn vị tái chế;
  • Quy trình bảo mật và quản lý dữ liệu.

Bước 3: Thẩm định mạng lưới tái chế

Đối với từng đơn vị tái chế, cần kiểm tra:

  • Giấy phép;
  • Công suất;
  • Loại vật liệu tiếp nhận;
  • Công nghệ;
  • Quy cách tái chế;
  • Hệ thống cân và kho;
  • Khả năng cung cấp chứng từ;
  • Nguy cơ ghi nhận trùng lặp.

Bước 4: Thiết kế chuỗi chứng từ

Mỗi dòng vật liệu cần có khả năng nối dữ liệu từ thu gom đến tái chế.

Tối thiểu phải xác định được:

  • Vật liệu đến từ đâu;
  • Ai thu gom;
  • Ai vận chuyển;
  • Giao cho đơn vị nào;
  • Khối lượng tại từng điểm;
  • Bao nhiêu được tiếp nhận;
  • Bao nhiêu được đưa vào tái chế;
  • Bao nhiêu đáp ứng quy cách tái chế;
  • Khối lượng được phân bổ cho doanh nghiệp nào.

Bước 5: Xây dựng quy trình nghiệm thu

Quy trình nghiệm thu cần quy định:

  • Hồ sơ bắt buộc;
  • Phương pháp đối chiếu khối lượng;
  • Người xác nhận;
  • Thời điểm chốt số liệu;
  • Cách xử lý chênh lệch;
  • Cách xử lý lô không hợp lệ;
  • Điều kiện phân bổ khối lượng cho khách hàng.

Bước 6: Chuẩn hóa dữ liệu kê khai

Dữ liệu nên được cấu trúc theo Mẫu số 01 và Mẫu số 02 của Thông tư 24 ngay từ đầu, thay vì đợi đến cuối kỳ mới tổng hợp.

Điều này giúp giảm nguy cơ:

  • Thiếu mã nhóm sản phẩm, bao bì;
  • Sai mã số thuế;
  • Nhầm đơn vị tái chế;
  • Sai giải pháp tái chế;
  • Không đối chiếu được khối lượng;
  • Chậm cập nhật khi có thay đổi.

Tham khảo thêm hướng dẫn kê khai trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia.

Bước 7: Nhận ủy quyền và vận hành theo từng doanh nghiệp

Mỗi doanh nghiệp ủy quyền cần có một hồ sơ riêng, bao gồm:

  • Hợp đồng hoặc văn bản ủy quyền;
  • Nhóm sản phẩm, bao bì;
  • Khối lượng phải tái chế;
  • Kế hoạch thực hiện;
  • Kết quả đã hoàn thành;
  • Hồ sơ chứng minh;
  • Biên bản nghiệm thu;
  • Bảng phân bổ khối lượng;
  • Dữ liệu phục vụ báo cáo.

Checklist lựa chọn PRO dành cho nhà sản xuất, nhập khẩu

Trước khi ký hợp đồng, doanh nghiệp nên yêu cầu PRO cung cấp hoặc chứng minh các nội dung sau:

Nội dung cần kiểm tra Bằng chứng nên có
Tư cách của tổ chức Hồ sơ thành lập, mã số thuế, người đại diện
Phạm vi ủy quyền Hợp đồng ghi rõ nhóm sản phẩm, khối lượng và năm thực hiện
Mạng lưới thu gom Danh sách đối tác, địa bàn và quy trình giao nhận
Đơn vị tái chế Tên, mã số thuế, địa điểm và giấy phép môi trường
Quy cách tái chế Giải pháp phù hợp với nhóm sản phẩm, bao bì
Hồ sơ riêng biệt Quy trình quản lý riêng khối lượng dùng cho EPR
Nghiệm thu Quy trình xác nhận khối lượng đã tiếp nhận và tái chế
Không ủy quyền lại Điều khoản cam kết không chuyển vai trò sang PRO khác
Kiểm soát trùng lặp Mã giao dịch, bảng phân bổ và lịch sử điều chỉnh
Hỗ trợ kê khai Dữ liệu phù hợp với Mẫu số 01 và Mẫu số 02
Quyền kiểm tra Doanh nghiệp được truy cập và đối chiếu chứng từ
Xử lý thiếu khối lượng Cơ chế bổ sung, điều chỉnh hoặc chịu trách nhiệm theo hợp đồng

Không nên lựa chọn PRO chỉ dựa trên mức giá cho mỗi kilogram.

Một đơn giá thấp nhưng không chứng minh được nguồn vật liệu, đơn vị tái chế hoặc kết quả tái chế có thể tạo ra chi phí tuân thủ lớn hơn về sau.

Digital PRO có phải là một loại PRO mới theo pháp luật?

Không.

Nghị định 110 và Thông tư 24 không thiết lập một loại giấy phép hoặc một nhóm pháp lý riêng có tên “Digital PRO”.

Digital PRO là cách mô tả mô hình PRO sử dụng nền tảng công nghệ để tổ chức và kiểm soát dữ liệu, chẳng hạn:

  • Ghi nhận giao dịch thu gom;
  • Theo dõi quá trình chuyển giao;
  • Liên kết phiếu cân và chứng từ;
  • Đối chiếu khối lượng giữa các bên;
  • Phát hiện dữ liệu có dấu hiệu trùng lặp;
  • Theo dõi khối lượng đã phân bổ;
  • Chuẩn hóa dữ liệu phục vụ kê khai;
  • Cung cấp quyền truy cập cho doanh nghiệp.

Digital PRO có thể giúp giảm sai lệch và tăng khả năng truy xuất. Tuy nhiên, kết quả EPR chỉ có giá trị khi đi kèm với hoạt động thực tế, hồ sơ phù hợp và đơn vị tái chế đủ điều kiện.

Vai trò của GRAC trong mô hình Digital PRO

GRAC phát triển mô hình Digital PRO kết hợp giữa tổ chức vận hành và nền tảng dữ liệu EPR.

Mô hình này hướng đến việc hỗ trợ nhà sản xuất, nhập khẩu:

  • Xác định nhóm sản phẩm, bao bì cần thực hiện;
  • Lập kế hoạch khối lượng;
  • Kết nối hoạt động thu gom, vận chuyển và tái chế;
  • Theo dõi dữ liệu theo từng giao dịch;
  • Đối chiếu khối lượng giữa các bên;
  • Quản lý hồ sơ riêng cho EPR;
  • Kiểm soát nguy cơ trùng lặp;
  • Chuẩn bị dữ liệu cho Mẫu số 01 và Mẫu số 02;
  • Theo dõi tiến độ thực hiện nghĩa vụ.

Việc ứng dụng công nghệ không thay thế trách nhiệm pháp lý của doanh nghiệp. Mục tiêu của hệ thống là giúp doanh nghiệp kiểm tra được dữ liệu trước khi sử dụng cho kê khai và báo cáo.

Để hạn chế rủi ro từ nguồn vật liệu và dữ liệu không nhất quán, doanh nghiệp có thể tham khảo thêm bài viết Gian lận EPR: doanh nghiệp sai ở nguồn rác như thế nào?.

Câu hỏi thường gặp về điều kiện trở thành PRO EPR

PRO có cần giấy phép riêng không?

Trong phạm vi Nghị định 110/2026/NĐ-CP, không có thủ tục cấp một giấy phép riêng mang tên “giấy phép PRO”.

PRO phải là tổ chức được thành lập theo pháp luật và thực hiện đúng chức năng, trách nhiệm của tổ chức trách nhiệm tái chế.

PRO có cần tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền không?

Không có yêu cầu này trong Nghị định 110/2026/NĐ-CP.

Do đó, không nên sử dụng ngưỡng ba doanh nghiệp như một điều kiện pháp lý hiện hành đối với nghĩa vụ EPR từ năm 2026.

PRO có được trực tiếp tái chế không?

Không.

PRO tổ chức thu gom, vận chuyển và chuyển giao nhưng không trực tiếp tái chế hoặc sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất.

PRO có được sở hữu đơn vị tái chế không?

Nghị định 110 không quy định một lệnh cấm chung về quan hệ sở hữu.

Tuy nhiên, pháp nhân PRO không được trực tiếp tái chế. Nếu có đơn vị tái chế liên quan, chức năng, giấy phép, hợp đồng, chứng từ và quá trình nghiệm thu phải được tách bạch.

PRO có được ủy quyền lại cho một PRO khác không?

Không.

PRO đã được nhà sản xuất, nhập khẩu ủy quyền không được tiếp tục ủy quyền lại vai trò đó cho PRO khác.

Ai đăng ký kế hoạch và báo cáo kết quả EPR?

Nhà sản xuất, nhập khẩu là chủ thể đăng ký kế hoạch và báo cáo kết quả trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia.

PRO cung cấp dữ liệu và hồ sơ theo phạm vi ủy quyền, nhưng nhà sản xuất, nhập khẩu vẫn chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính chính xác của thông tin kê khai.

Thời hạn đăng ký kế hoạch và báo cáo là khi nào?

Theo Điều 7 Nghị định 110, trước ngày 1/4 hằng năm, nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện đăng ký kế hoạch và báo cáo kết quả tái chế của năm liền trước thông qua Hệ thống thông tin EPR quốc gia.

Doanh nghiệp cần đồng thời kiểm tra hướng dẫn chuyển tiếp và thông báo vận hành hệ thống áp dụng cho từng kỳ kê khai cụ thể.

Doanh nghiệp có cần thành lập PRO nội bộ không?

Không bắt buộc.

Doanh nghiệp có thể tự thực hiện tái chế nếu đủ điều kiện, ký hợp đồng trực tiếp với đơn vị tái chế, ủy quyền cho PRO hoặc kết hợp các cách thức này trong hình thức tổ chức tái chế.

Digital PRO có bắt buộc không?

Không.

Digital PRO là mô hình quản trị và công nghệ, không phải một loại giấy phép bắt buộc. Doanh nghiệp nên lựa chọn dựa trên năng lực vận hành, chất lượng hồ sơ và khả năng kiểm soát dữ liệu.

Ủy quyền cho PRO có giúp doanh nghiệp hết trách nhiệm pháp lý không?

Không.

Nhà sản xuất, nhập khẩu vẫn cần kiểm tra kết quả, dữ liệu và hồ sơ trước khi kê khai. Hợp đồng với PRO giúp phân định trách nhiệm giữa các bên nhưng không tự động loại bỏ trách nhiệm của doanh nghiệp trước cơ quan quản lý.

Kết luận

Điều kiện trở thành PRO EPR tại Việt Nam năm 2026 không nên được hiểu là phải xin một giấy phép PRO riêng, phải có tối thiểu ba doanh nghiệp ủy quyền hoặc phải đáp ứng một điều kiện cấm quan hệ sở hữu không được quy định trong Nghị định 110.

Một PRO phù hợp cần chứng minh được ba yếu tố cốt lõi:

  1. Được thành lập hợp pháp và nhận ủy quyền rõ ràng;
  2. Có năng lực thực tế để tổ chức thu gom, vận chuyển, chuyển giao và nghiệm thu kết quả;
  3. Có hệ thống hồ sơ, dữ liệu và kiểm soát đủ để nhà sản xuất, nhập khẩu thực hiện kê khai, báo cáo chính xác.

Doanh nghiệp không nên chỉ hỏi “đơn vị này có tự gọi mình là PRO hay không”, mà cần hỏi:

  • Ai đã ủy quyền?
  • Đơn vị tái chế nào sẽ thực hiện?
  • Giấy phép có phù hợp không?
  • Khối lượng được nghiệm thu thế nào?
  • Hồ sơ nào chứng minh quá trình tái chế?
  • Dữ liệu có bị phân bổ trùng lặp không?
  • Doanh nghiệp có quyền truy cập và kiểm tra chứng từ không?

Đó mới là cơ sở để đánh giá một PRO có đủ năng lực thực hiện trách nhiệm tái chế trong thực tế hay không.

Nếu doanh nghiệp đang cần rà soát phương án tự thực hiện, thuê đơn vị tái chế hoặc ủy quyền PRO, có thể liên hệ GRAC để đánh giá phạm vi nghĩa vụ, thiết kế quy trình dữ liệu và chuẩn bị hồ sơ EPR phù hợp.