Bao bì thương phẩm trong EPR: 10 lỗi kê khai thường gặp
Bao bì thương phẩm trong EPR là gì? 10 trường hợp doanh nghiệp dễ kê khai sai
Khi rà soát trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất, nhập khẩu – EPR, một trong những câu hỏi phổ biến nhất của doanh nghiệp là:
Bao bì nào phải kê khai và thực hiện trách nhiệm tái chế?
Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng lại dễ dẫn đến sai sót.
Nhiều doanh nghiệp đang cộng tất cả chai, túi, thùng carton, màng PE, dây đai, pallet và vật liệu đóng gói vào khối lượng bao bì EPR. Một số doanh nghiệp khác lại chỉ tính bao bì tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm và bỏ sót hộp giấy, màng co lốc hoặc bao bì ngoài.
Cả hai cách tiếp cận đều có thể sai.
Để xác định đúng nghĩa vụ, doanh nghiệp phải trả lời đồng thời các câu hỏi:
- Bao bì đó có phải bao bì thương phẩm hay không?
- Là bao bì trực tiếp, bao bì ngoài hay bao bì vận chuyển?
- Bao bì có lưu thông cùng hàng hóa hay chỉ phục vụ logistics?
- Bao bì thuộc nhóm sản phẩm phải thực hiện trách nhiệm tái chế hay không?
- Doanh nghiệp có phải chủ thể chịu trách nhiệm EPR không?
- Khối lượng bao bì được xác định theo vật liệu nào?
Sai ngay từ bước phân loại sẽ kéo theo sai khối lượng, sai tỷ lệ tái chế, sai chi phí và sai hồ sơ báo cáo.
Bao bì thương phẩm là gì?
Theo khoản 8 Điều 3 Nghị định 37/2026/NĐ-CP, bao bì thương phẩm của hàng hóa là bao bì chứa đựng hàng hóa và lưu thông cùng với hàng hóa.
Bao bì thương phẩm gồm hai loại:
Bao bì trực tiếp
Bao bì trực tiếp là bao bì:
- Chứa đựng hàng hóa;
- Tiếp xúc trực tiếp với hàng hóa;
- Tạo ra hình khối hoặc bọc kín theo hình khối của hàng hóa.
Ví dụ thường gặp:
- Chai nhựa đựng nước giải khát;
- Túi snack;
- Hộp sữa giấy;
- Lon nước ngọt;
- Chai dầu gội;
- Can nước rửa chén;
- Bao xi măng;
- Bao phân bón;
- Bao thức ăn chăn nuôi.
Bao bì ngoài
Bao bì ngoài là bao bì dùng để bao gói một hoặc một số đơn vị hàng hóa đã có bao bì trực tiếp.
Ví dụ có thể gồm:
- Hộp giấy bên ngoài tuýp kem đánh răng;
- Hộp giấy bên ngoài chai mỹ phẩm;
- Màng co tạo thành lốc sáu chai nước;
- Hộp combo bán cùng nhiều sản phẩm;
- Thùng carton là một phần của đơn vị hàng hóa bán ra.
Nghị định 37/2026/NĐ-CP đồng thời xác định một số loại không gọi là bao bì thương phẩm, gồm bao bì dùng để lưu giữ, vận chuyển, bảo quản hàng hóa đã có nhãn; túi đựng hàng hóa khi mua hàng; và bao bì dùng để đựng hàng hóa dạng rời, hàng hóa bán lẻ.
Cách nhớ nhanh: Bao bì thương phẩm phải vừa có chức năng chứa đựng hoặc bao gói hàng hóa, vừa lưu thông cùng hàng hóa. Bao bì chỉ phục vụ vận chuyển chưa chắc là bao bì thương phẩm.
Bao bì thương phẩm có đồng nghĩa với bao bì phải thực hiện EPR không?
Không hoàn toàn.
Một bao bì có thể là bao bì thương phẩm theo pháp luật về chất lượng sản phẩm, hàng hóa nhưng chỉ thuộc trách nhiệm tái chế EPR khi đáp ứng thêm các điều kiện về:
- Nhóm sản phẩm được bao gói;
- Chủ thể sản xuất hoặc nhập khẩu;
- Khối lượng, doanh thu và trường hợp miễn trừ;
- Phạm vi hàng hóa được đưa ra thị trường Việt Nam.
Theo Nghị định 110/2026/NĐ-CP, bao bì thuộc trách nhiệm tái chế là bao bì thương phẩm, bao gồm cả bao bì trực tiếp và bao bì ngoài, của các nhóm sản phẩm:
- Thực phẩm, trừ kẹo cao su;
- Mỹ phẩm;
- Thuốc;
- Phân bón;
- Thức ăn chăn nuôi;
- Thuốc thú y;
- Xà phòng;
- Chất tẩy rửa;
- Chất làm bóng;
- Chế phẩm vệ sinh dùng trong nông nghiệp, y tế và hoạt động sinh hoạt;
- Xi măng.
Do đó, doanh nghiệp không nên kết luận nghĩa vụ EPR chỉ bằng cách nhìn vào vật liệu bao bì.
Một chai nhựa đựng nước giải khát và một chai nhựa đựng một sản phẩm khác có thể có hình thức giống nhau nhưng cần được đối chiếu theo nhóm sản phẩm và phạm vi điều chỉnh cụ thể.
Ai phải thực hiện trách nhiệm tái chế bao bì?
Trách nhiệm tái chế được xác định đối với nhà sản xuất, nhập khẩu sản phẩm, bao bì thuộc phạm vi điều chỉnh và được đưa ra thị trường Việt Nam.
Trong một số trường hợp cụ thể:
- Hàng hóa cùng nhãn hiệu do nhiều nhà máy sản xuất: chủ thể chịu trách nhiệm ghi nhãn có thể là chủ thể thực hiện trách nhiệm;
- Sản xuất gia công: bên đặt gia công có thể là chủ thể chịu trách nhiệm;
- Nhập khẩu ủy thác: cần xác định chủ thể chịu trách nhiệm ghi nhãn;
- Công ty mẹ hoặc công ty có chi nhánh hạch toán độc lập có thể thực hiện theo cơ chế ủy quyền phù hợp.
Nghị định 110/2026/NĐ-CP cũng quy định một số trường hợp không phải thực hiện trách nhiệm tái chế, chẳng hạn sản phẩm, bao bì để xuất khẩu, tạm nhập tái xuất, phục vụ nghiên cứu, học tập, thử nghiệm; hoặc nhà sản xuất, nhập khẩu có tổng doanh thu từ các nhóm sản phẩm thuộc diện trách nhiệm tái chế dưới 30 tỷ đồng mỗi năm.
Vì vậy, nhà phân phối, nhà bán lẻ hoặc đơn vị logistics không mặc nhiên trở thành chủ thể EPR chỉ vì đang giữ hoặc sử dụng bao bì.
Bảng phân biệt bao bì thương phẩm và bao bì vận chuyển
Các nhận định dưới đây mang tính rà soát sơ bộ. Kết luận cuối cùng phải dựa trên hồ sơ sản phẩm và cách thức lưu thông thực tế.
| Loại bao bì | Đánh giá sơ bộ | Lý do |
|---|---|---|
| Chai nước suối 500 ml | Thông thường có | Bao bì trực tiếp chứa sản phẩm |
| Túi snack | Thông thường có | Trực tiếp chứa thực phẩm |
| Hộp sữa giấy | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của sản phẩm |
| Lon bia, lon nước ngọt | Thông thường có | Bao bì trực tiếp bằng kim loại |
| Chai dầu gội | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của mỹ phẩm |
| Chai nước rửa chén | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của chất tẩy rửa |
| Bao xi măng | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của sản phẩm xi măng |
| Bao phân bón | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của phân bón |
| Bao thức ăn chăn nuôi | Thông thường có | Bao bì trực tiếp của sản phẩm |
| Hộp giấy ngoài tuýp kem đánh răng | Thông thường có | Có thể là bao bì ngoài |
| Màng co lốc sáu chai nước | Thông thường có | Bao gói nhiều đơn vị hàng hóa để bán |
| Hộp quà hoặc hộp combo | Cần xem xét | Có thể là bao bì ngoài nếu lưu thông cùng sản phẩm |
| Thùng carton bán nguyên thùng | Cần xem xét | Có thể là một phần của đơn vị hàng hóa |
| Thùng carton gom hàng giao đại lý | Thông thường không | Có thể chỉ phục vụ vận chuyển |
| Pallet gỗ | Thông thường không | Dùng để kê, nâng và vận chuyển hàng |
| Màng PE quấn pallet | Thông thường không | Chủ yếu cố định hàng hóa khi lưu kho, vận chuyển |
| Dây đai nhựa buộc kiện | Thông thường không | Vật tư logistics |
| Túi mua hàng tại siêu thị | Thông thường không | Là túi đựng hàng hóa khi mua hàng |
| Túi giao hàng của sàn thương mại điện tử | Cần xem xét | Thường phục vụ giao nhận |
| Túi chống sốc | Cần xem xét | Thường là lớp bảo vệ khi vận chuyển |
| Thùng nhựa quay vòng nội bộ | Thông thường không | Nếu được thu hồi và chỉ luân chuyển nội bộ |
| Container | Không | Là thiết bị, phương tiện vận chuyển |
Lưu ý: Bảng trên chỉ dùng để rà soát sơ bộ. Kết luận cuối cùng cần dựa trên hồ sơ sản phẩm, mục đích sử dụng bao bì và cách hàng hóa lưu thông thực tế.
Điểm quan trọng nhất là không được phân loại chỉ dựa trên tên vật liệu.
Cùng là thùng carton nhưng một thùng có thể là bao bì ngoài, trong khi thùng khác chỉ là vật tư logistics.
10 hiểu lầm doanh nghiệp thường gặp về bao bì thương phẩm trong EPR
1. “Cứ là bao bì thì phải kê khai EPR”
Không đúng.
Doanh nghiệp phải xác định ít nhất ba yếu tố:
- Có phải bao bì thương phẩm không?
- Bao bì đó có thuộc nhóm sản phẩm thực hiện trách nhiệm tái chế không?
- Doanh nghiệp có phải chủ thể chịu trách nhiệm không?
Màng PE quấn pallet, túi snack và túi mua hàng đều có thể được gọi là “bao bì” trong giao tiếp thông thường, nhưng cách phân loại pháp lý không giống nhau.
2. “Thùng carton nào cũng phải tính”
Không hẳn.
Thùng carton có thể là bao bì ngoài nếu nó:
- Bao gói một hoặc nhiều đơn vị sản phẩm;
- Là một phần của cấu trúc đóng gói;
- Lưu thông cùng hàng hóa;
- Được khách hàng hoặc người mua nhận cùng sản phẩm.
Nhưng nếu thùng carton chỉ dùng để:
- Gom hàng từ nhà máy đến kho;
- Chuyển hàng giữa các chi nhánh;
- Giao hàng cho đại lý;
- Bảo vệ hàng hóa đã có nhãn;
- Đóng thêm cho mục đích vận chuyển;
thì thùng đó thường cần được xem xét theo hướng bao bì vận chuyển.
Câu hỏi đúng không phải là “đây có phải carton không?” mà là:
Thùng carton này là một phần của đơn vị hàng hóa hay chỉ là công cụ logistics?
3. “Màng PE quấn pallet cũng là bao bì thương phẩm”
Thông thường không.
Màng PE quấn pallet chủ yếu được sử dụng để:
- Cố định hàng;
- Chống xê dịch;
- Bảo vệ kiện hàng;
- Hỗ trợ lưu kho, bốc xếp và vận chuyển.
Đây là chức năng logistics.
Trong khi đó, màng co quanh lốc sáu chai nước có thể là bao bì ngoài vì được bán và lưu thông cùng sản phẩm.
Cùng là màng nhựa, nhưng chức năng khác nhau sẽ dẫn đến kết luận khác nhau.
4. “Túi nylon siêu thị là bao bì của sản phẩm”
Thông thường không.
Túi nylon hoặc túi giấy được cấp tại quầy thanh toán để khách mang hàng về thuộc nhóm túi đựng hàng hóa khi mua hàng, không phải bao bì thương phẩm của từng sản phẩm bên trong.
Ngược lại, các loại sau có thể là bao bì trực tiếp:
- Túi snack;
- Túi gạo;
- Túi đường;
- Túi cà phê;
- Túi nước giặt;
- Túi thực phẩm đông lạnh.
Sự khác biệt nằm ở việc túi có trực tiếp chứa sản phẩm và lưu thông cùng sản phẩm hay không.
5. “Bao bì giao hàng thương mại điện tử đều là bao bì thương phẩm”
Không nên kết luận như vậy.
Một đơn hàng trực tuyến có thể gồm nhiều lớp:
- Bao bì trực tiếp của sản phẩm;
- Hộp sản phẩm gốc;
- Hộp quà hoặc hộp combo;
- Thùng carton đóng thêm;
- Túi chống sốc;
- Màng bọc;
- Túi giao hàng;
- Băng keo.
Bao bì trực tiếp và hộp sản phẩm gốc có thể là bao bì thương phẩm.
Thùng, túi hoặc lớp bọc được bổ sung chỉ để giao nhận thường cần được xem xét theo hướng bao bì vận chuyển.
Nếu doanh nghiệp cộng toàn bộ các lớp trên vào một nhóm, khối lượng EPR có thể bị tính cao hơn thực tế.
6. “Bao bì cấp 1, cấp 2 và cấp 3 đều được tính như nhau”
Không nên áp dụng máy móc.
Trong quản trị chuỗi cung ứng, doanh nghiệp thường dùng các thuật ngữ:
- Primary packaging;
- Secondary packaging;
- Tertiary packaging;
- Transport packaging.
Nhưng khi thực hiện EPR tại Việt Nam, doanh nghiệp cần quay về các khái niệm pháp lý:
- Bao bì trực tiếp;
- Bao bì ngoài;
- Bao bì không phải bao bì thương phẩm;
- Bao bì phục vụ lưu giữ, vận chuyển hoặc bảo quản.
Không phải mọi lớp bao bì cấp 2 đều chắc chắn phải tính và không phải mọi bao bì cấp 3 đều chắc chắn được loại trừ. Chức năng và cách lưu thông vẫn là yếu tố quyết định.
7. “Bao bì quay vòng phải tính như bao bì dùng một lần”
Cần xem xét từng trường hợp.
Khay, két, thùng hoặc bao bì quay vòng có thể được sử dụng nhiều lần trong mạng lưới phân phối.
Nếu doanh nghiệp cho rằng đây là bao bì quay vòng nội bộ, cần có bằng chứng như:
- Quy trình cấp phát và thu hồi;
- Dữ liệu số lượng luân chuyển;
- Tỷ lệ thu hồi;
- Tỷ lệ thất thoát;
- Quyền sở hữu bao bì;
- Chứng từ chuyển giao;
- Hồ sơ sửa chữa, làm sạch và tái sử dụng.
Nghị định 110/2026/NĐ-CP có quy định trường hợp bao bì được chính nhà sản xuất thu hồi, đóng gói và tiếp tục đưa ra thị trường với tỷ lệ thu hồi phù hợp có thể không phải thực hiện trách nhiệm tái chế. Tuy nhiên, doanh nghiệp phải chứng minh được điều kiện áp dụng chứ không chỉ gọi tên bao bì là “quay vòng”.
8. “Bao bì quà tặng và combo khuyến mãi không cần rà soát”
Không chắc.
Các loại bao bì dễ bị bỏ sót gồm:
- Hộp quà Tết;
- Hộp mỹ phẩm phiên bản giới hạn;
- Hộp combo dầu gội và dầu xả;
- Màng co gắn sản phẩm khuyến mãi;
- Hộp giấy cho chương trình mua một tặng một;
- Bao bì do bộ phận marketing thiết kế riêng.
Nếu lớp bao gói này lưu thông cùng sản phẩm và là một phần của đơn vị hàng hóa, nó có thể là bao bì ngoài.
Đây là lý do dữ liệu EPR không thể chỉ do bộ phận môi trường quản lý. Marketing, mua hàng, sản xuất và kho vận đều phải tham gia.
9. “Bao bì do nhà cung cấp nước ngoài đóng gói thì nhà nhập khẩu không phải kê khai”
Không đúng.
Đối với hàng hóa nhập khẩu, doanh nghiệp phải rà soát bao bì thương phẩm đi cùng hàng hóa khi đưa sản phẩm ra thị trường Việt Nam.
Việc bao bì được:
- Thiết kế ở nước ngoài;
- Sản xuất ở nước ngoài;
- Đóng gói bởi nhà cung cấp nước ngoài;
- Gắn thương hiệu toàn cầu;
không tự động loại trừ trách nhiệm của nhà nhập khẩu.
Doanh nghiệp nhập khẩu nên yêu cầu nhà cung cấp cung cấp:
- Bản vẽ hoặc cấu trúc bao bì;
- Khối lượng từng cấu phần;
- Loại vật liệu;
- Quy cách đóng gói;
- Số lượng sản phẩm trên một đơn vị bao bì;
- Phân biệt bao bì sản phẩm và bao bì vận chuyển.
Hóa đơn nhập khẩu cho biết số lượng hàng hóa, nhưng thường không đủ để xác định chính xác khối lượng bao bì EPR.
10. “Có đơn vị tái chế rồi thì không cần kiểm tra dữ liệu bao bì”
Sai.
Đơn vị tái chế chỉ xử lý khâu tái chế. Trước đó, doanh nghiệp vẫn phải xác định:
- Bao bì nào thuộc phạm vi EPR;
- Bao bì nào không thuộc phạm vi;
- Khối lượng từng vật liệu;
- Tỷ lệ tái chế bắt buộc;
- Quy cách tái chế;
- Phương án tổ chức thực hiện;
- Hồ sơ thu gom, chuyển giao và tái chế;
- Dữ liệu báo cáo.
Nếu doanh nghiệp xác định sai khối lượng từ đầu thì dù hoạt động tái chế diễn ra thật, hồ sơ vẫn có thể không khớp với nghĩa vụ pháp lý.
EPR không bắt đầu tại nhà máy tái chế. EPR bắt đầu từ dữ liệu sản phẩm và cấu trúc bao bì.
Nắp chai, nhãn, seal và vòi bơm được tính thế nào?
Một sản phẩm có thể gồm nhiều cấu phần bao bì:
- Thân chai;
- Nắp;
- Nhãn;
- Seal;
- Vòng cổ chai;
- Vòi bơm;
- Ống hút bên trong;
- Hộp giấy bên ngoài.
Doanh nghiệp không nên chỉ cân thân chai rồi xem đó là toàn bộ khối lượng bao bì.
Cách rà soát phù hợp là:
- Lập danh sách đầy đủ các cấu phần;
- Xác định chức năng của từng cấu phần;
- Cân hoặc tính khối lượng;
- Phân loại theo vật liệu;
- Xác định cấu phần nào thuộc bao bì thương phẩm;
- Tổng hợp theo số lượng sản phẩm đưa ra thị trường.
Nhãn, nắp và seal không nhất thiết được xem là những “bao bì độc lập”, nhưng có thể là cấu phần của hệ bao bì và cần được rà soát trong tổng khối lượng.

GRAC được đăng tải công khai trên Hệ thống thông tin EPR quốc gia trong danh sách đơn vị nhận ủy quyền tái chế sản phẩm, bao bì.
Ví dụ thực tế: cùng là màng nhựa nhưng kết luận khác nhau
Một doanh nghiệp nước giải khát sử dụng ba loại màng nhựa:
Màng co quanh lốc sáu chai
Loại màng này bao gói nhiều đơn vị sản phẩm và được bán cùng lốc hàng. Vì vậy, nó có thể là bao bì ngoài.
Màng PE quấn pallet
Loại màng này chủ yếu cố định các thùng hàng khi lưu kho và vận chuyển. Thông thường, đây là vật tư logistics.
Túi nhựa bọc thêm khi giao cho đại lý
Trường hợp này cần xem xét mục đích sử dụng. Nếu túi chỉ bảo vệ hàng hóa trong quá trình giao nhận thì có thể được xem là bao bì vận chuyển.
Bài học ở đây rất rõ:
Không phân loại EPR bằng tên vật liệu. Phải phân loại bằng chức năng và dòng lưu thông của bao bì.
Checklist rà soát bao bì thương phẩm
Doanh nghiệp có thể sử dụng 10 câu hỏi sau:
- Bao bì có trực tiếp chứa hàng hóa không?
- Bao bì có tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm không?
- Bao bì có lưu thông cùng hàng hóa khi bán ra không?
- Bao bì có bao gói một hoặc nhiều đơn vị hàng hóa đã có bao bì trực tiếp không?
- Bao bì có phải một phần của đơn vị hàng hóa mà khách hàng nhận được không?
- Bao bì có thuộc nhóm sản phẩm phải thực hiện trách nhiệm tái chế không?
- Bao bì có chỉ phục vụ vận chuyển, lưu kho hoặc giao nhận không?
- Bao bì có được thu hồi và tái sử dụng theo một hệ thống có kiểm soát không?
- Doanh nghiệp có dữ liệu khối lượng theo từng vật liệu không?
- Doanh nghiệp có tài liệu chứng minh cách phân loại không?
Nếu chưa trả lời được một trong các câu hỏi trên, doanh nghiệp chưa nên chốt khối lượng kê khai.
Doanh nghiệp cần chuẩn bị dữ liệu gì?
Một bộ dữ liệu EPR về bao bì nên có tối thiểu:
- Danh mục sản phẩm;
- Mã sản phẩm hoặc SKU;
- Tên và quy cách sản phẩm;
- Số lượng sản xuất hoặc nhập khẩu;
- Số lượng đưa ra thị trường Việt Nam;
- Cấu trúc bao bì;
- Khối lượng từng cấu phần;
- Vật liệu của từng cấu phần;
- Bao bì trực tiếp;
- Bao bì ngoài;
- Bao bì vận chuyển;
- Bao bì quay vòng;
- Bao bì khuyến mãi;
- Bao bì hàng nhập khẩu;
- Nguồn dữ liệu;
- Phương pháp cân hoặc tính toán;
- Người chịu trách nhiệm xác nhận.
Dữ liệu này thường nằm rải rác ở nhiều phòng ban:
- Sản xuất;
- Mua hàng;
- Phát triển bao bì;
- Marketing;
- Kho vận;
- Xuất nhập khẩu;
- Tài chính;
- Pháp chế;
- Môi trường;
- Đơn vị gia công;
- Nhà cung cấp nước ngoài.
Vì vậy, EPR không chỉ là hồ sơ môi trường. Đây là bài toán quản trị dữ liệu liên phòng ban.
Doanh nghiệp có những phương án thực hiện EPR nào?
Nhà sản xuất, nhập khẩu có thể lựa chọn:
- Tổ chức thực hiện trách nhiệm tái chế; hoặc
- Đóng góp tài chính vào Quỹ Bảo vệ môi trường Việt Nam.
Nếu lựa chọn tổ chức tái chế, doanh nghiệp có thể:
- Tự thực hiện tái chế;
- Sử dụng sản phẩm, bao bì thải bỏ làm nguyên liệu sản xuất;
- Ký hợp đồng với đơn vị tái chế;
- Ủy quyền cho đơn vị tổ chức trách nhiệm tái chế;
- Kết hợp các cách thức trên.
Đơn vị tái chế được thuê phải có giấy phép môi trường hoặc giấy phép môi trường thành phần phù hợp. Hồ sơ thu gom, chuyển giao, tiếp nhận và xuất nguyên liệu đầu vào tái chế phải được lập, quản lý và theo dõi riêng biệt.
Thông tư 24/2026/TT-BNNMT quy định, hướng dẫn thêm về mức đóng góp Fs và các biểu mẫu, trong đó có:
- Mẫu số 01: Bản đăng ký, kê khai thực hiện trách nhiệm tái chế;
- Mẫu số 02: Báo cáo kết quả tái chế;
- Mẫu số 03: Bản kê khai số tiền đóng góp hỗ trợ hoạt động xử lý chất thải.

EPR thu hồi để tái chế
GRAC hỗ trợ doanh nghiệp như thế nào?
GRAC hỗ trợ nhà sản xuất, nhập khẩu rà soát và tổ chức thực hiện EPR theo hướng có dữ liệu, có chứng từ và có khả năng kiểm chứng.
Các nội dung hỗ trợ gồm:
- Rà soát sản phẩm có thuộc phạm vi EPR hay không;
- Xác định chủ thể chịu trách nhiệm;
- Phân loại bao bì thương phẩm;
- Phân biệt bao bì trực tiếp, bao bì ngoài và bao bì vận chuyển;
- Rà soát cấu trúc bao bì hàng nhập khẩu;
- Xây dựng bảng khối lượng bao bì theo sản phẩm;
- Phân loại theo vật liệu;
- Tính toán khối lượng và nghĩa vụ tái chế;
- Tư vấn lựa chọn phương án thực hiện;
- Kết nối hoạt động thu gom và tái chế;
- Chuẩn hóa hồ sơ, chứng từ và dữ liệu báo cáo;
- Truy xuất dòng thu gom, chuyển giao và tái chế;
- Chuẩn bị bộ bằng chứng phục vụ kiểm tra, đối soát và báo cáo.
Mục tiêu không chỉ là giúp doanh nghiệp có một bộ hồ sơ.
Mục tiêu là xây dựng được hệ thống dữ liệu có thể trả lời rõ:
Bao bì phát sinh từ đâu, khối lượng được tính như thế nào, đã thu gom bao nhiêu, chuyển giao cho ai và được tái chế ra sao?
Kết luận
Bao bì thương phẩm là một khái niệm ngắn, nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến toàn bộ cách doanh nghiệp thực hiện EPR.
Không phải mọi thùng carton, màng PE, túi nylon, dây đai hay lớp bọc giao hàng đều là bao bì thương phẩm.
Ngược lại, doanh nghiệp cũng không nên bỏ sót:
- Bao bì ngoài;
- Hộp quà;
- Hộp combo;
- Màng co lốc sản phẩm;
- Nắp, nhãn và seal;
- Bao bì hàng nhập khẩu;
- Bao bì do marketing hoặc đơn vị gia công bổ sung.
Nguyên tắc quan trọng nhất là:
Hãy xem xét bao bì dựa trên chức năng và cách nó lưu thông cùng hàng hóa, không chỉ dựa trên tên gọi hoặc vật liệu.
Doanh nghiệp càng phân loại đúng từ đầu thì càng giảm rủi ro kê khai sai, tính sai nghĩa vụ, ký sai hợp đồng và chuẩn bị sai hồ sơ.
Doanh nghiệp chưa chắc loại bao bì nào thuộc EPR có thể liên hệ GRAC để được rà soát danh mục sản phẩm, cấu trúc bao bì, khối lượng và phương án thực hiện phù hợp.
Căn cứ pháp lý tham khảo
- Nghị định 37/2026/NĐ-CP ngày 23/1/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 23/1/2026, quy định chi tiết Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và định nghĩa bao bì thương phẩm.
- Nghị định 110/2026/NĐ-CP ngày 1/4/2026 của Chính phủ, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, quy định trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu.
- Thông tư 24/2026/TT-BNNMT ngày 25/5/2026 của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, có hiệu lực từ ngày 25/5/2026, hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định 110/2026/NĐ-CP.
Bài viết cung cấp thông tin tham khảo chung. Việc xác định nghĩa vụ cụ thể cần căn cứ vào sản phẩm, cấu trúc bao bì, vai trò pháp lý của doanh nghiệp và hồ sơ lưu thông thực tế.
Câu hỏi thường gặp
Bao bì thương phẩm có phải là tất cả bao bì của sản phẩm không?
Không. Doanh nghiệp phải phân biệt bao bì trực tiếp, bao bì ngoài, bao bì vận chuyển, túi mua hàng và vật tư logistics.
Thùng carton có phải kê khai EPR không?
Phụ thuộc vào chức năng thực tế. Thùng carton là một phần của đơn vị hàng hóa có thể là bao bì ngoài. Thùng chỉ dùng để vận chuyển hàng hóa đã có nhãn thường không được xem là bao bì thương phẩm.
Màng PE quấn pallet có phải bao bì thương phẩm không?
Thông thường không, nếu màng chỉ dùng để cố định và bảo vệ hàng hóa trong quá trình lưu kho, bốc xếp hoặc vận chuyển.
Màng co quanh lốc sản phẩm có phải bao bì thương phẩm không?
Có thể có. Nếu màng co bao gói nhiều đơn vị hàng hóa và được bán, lưu thông cùng lốc sản phẩm, nó có thể là bao bì ngoài.
Túi mua hàng tại siêu thị có phải bao bì thương phẩm không?
Thông thường không. Pháp luật loại trừ túi đựng hàng hóa khi mua hàng khỏi khái niệm bao bì thương phẩm.
Bao bì hàng nhập khẩu có thuộc EPR không?
Có thể thuộc. Nhà nhập khẩu cần rà soát bao bì thương phẩm đi cùng hàng hóa khi đưa sản phẩm ra thị trường Việt Nam.
Bao bì quay vòng có phải thực hiện EPR không?
Cần xem xét mô hình cụ thể và bằng chứng về thu hồi, tái sử dụng, tỷ lệ thu hồi và cách bao bì được đưa ra thị trường.
Có đơn vị tái chế rồi thì doanh nghiệp đã hoàn thành EPR chưa?
Chưa chắc. Doanh nghiệp vẫn cần xác định đúng nghĩa vụ, khối lượng, tỷ lệ, phương án thực hiện và bảo đảm đầy đủ hồ sơ chứng minh.