Quy định phân loại rác tại nguồn và mức xử phạt mới nhất

Quy định phân loại rác tại nguồn và mức xử phạt mới nhất

1. Vì sao cần phân loại rác tại nguồn?

Mỗi ngày, các hộ gia đình, chung cư, trường học, chợ và cơ sở kinh doanh đều phát sinh một lượng lớn rác thải sinh hoạt. Nếu tất cả các loại rác được bỏ chung vào một túi, nhiều vật liệu có khả năng tái chế sẽ bị lẫn với thức ăn thừa và các chất thải khác, gây khó khăn cho quá trình thu gom, xử lý.

Phân loại rác tại nguồn là việc phân chia rác ngay tại nơi phát sinh, chẳng hạn như trong gia đình, trường học hoặc nơi làm việc. Đây là bước quan trọng giúp giảm lượng rác phải xử lý, tăng khả năng tái chế và sử dụng hiệu quả tài nguyên.

Theo Luật Bảo vệ môi trường năm 2020, chất thải rắn sinh hoạt từ hộ gia đình, cá nhân được phân loại theo các nhóm quy định. Việc thực hiện đúng không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn hỗ trợ xây dựng lối sống xanh và thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.

2. Rác sinh hoạt được phân thành 3 nhóm chính như thế nào?

Để phân loại rác đúng cách, người dân có thể bắt đầu từ việc nhận biết 3 nhóm chất thải sinh hoạt dưới đây.

Nhóm 1: Chất thải có khả năng tái sử dụng, tái chế

Đây là những loại rác có thể được thu hồi để tái sử dụng hoặc đưa vào quá trình tái chế thành nguyên liệu, sản phẩm mới.

Các loại thường gặp gồm:

• Giấy, báo, thùng carton và bìa giấy.
• Chai, lọ, hộp và các sản phẩm nhựa có khả năng thu hồi.
• Lon nhôm, sắt và các loại kim loại khác.
• Chai, lọ thủy tinh.
• Vải, đồ da, đồ gỗ và cao su có khả năng tái sử dụng hoặc tái chế.
• Thiết bị điện, điện tử thuộc nhóm có thể thu hồi theo quy định.

Cách xử lý: Thu gom riêng, làm sạch khi phù hợp, để khô và sắp xếp gọn gàng. Với các vật liệu có điểm thu hồi riêng, người dân nên mang đến đúng nơi tiếp nhận.

Ví dụ: Chai nước suối, lon nước ngọt, giấy carton và chai nhựa đựng nước giặt có thể được giữ riêng thay vì bỏ chung với thức ăn thừa.

Nhóm 2: Chất thải thực phẩm

Đây là nhóm chất thải phát sinh từ quá trình ăn uống, sơ chế và chế biến thực phẩm.

Các loại thường gặp gồm:

• Thức ăn thừa.
• Rau, củ, quả hư hỏng hoặc hết hạn sử dụng.
• Vỏ trái cây và rau củ.
• Phế phẩm từ quá trình sơ chế, chế biến thực phẩm.

Cách xử lý: Thu gom riêng với rác tái chế để hạn chế mùi hôi, nước rỉ rác và tình trạng làm bẩn các vật liệu có thể thu hồi.

Ví dụ: Vỏ chuối, vỏ cam, rau héo và cơm thừa nên được bỏ vào nhóm chất thải thực phẩm, không trộn chung với giấy hoặc chai nhựa.

Nhóm 3: Chất thải rắn sinh hoạt khác

Đây là nhóm chất thải không thuộc nhóm có khả năng tái sử dụng, tái chế hoặc nhóm chất thải thực phẩm. Trong đó, người dân cần đặc biệt lưu ý các loại sau:

a. Chất thải nguy hại

Các loại thường gặp gồm pin đã qua sử dụng, bóng đèn huỳnh quang, nhiệt kế thủy ngân, ắc quy và chai lọ còn chứa hóa chất nguy hại.

Những loại rác này không nên bỏ chung với rác sinh hoạt thông thường. Hãy thu gom riêng và đưa đến điểm tiếp nhận chất thải nguy hại phù hợp theo hướng dẫn của địa phương.

b. Chất thải cồng kềnh

Bao gồm các vật dụng có kích thước lớn như tủ, bàn ghế, sofa, giường, nệm hỏng và một số loại cành cây lớn.

Người dân nên liên hệ đơn vị thu gom hoặc cơ quan có trách nhiệm tại địa phương để được hướng dẫn về lịch thu gom, địa điểm tập kết và chi phí dịch vụ nếu có. Không tự ý đặt các vật dụng này tại vỉa hè, lòng đường hoặc nơi công cộng.

c. Các loại chất thải còn lại khác

Một số ví dụ thường gặp là tã, bỉm, băng vệ sinh, giấy ăn đã sử dụng, khẩu trang đã dùng, bã trà, bã cà phê và các loại chất thải không thuộc những nhóm trên.

Các loại này cần được thu gom theo hướng dẫn phân loại và thu gom chất thải sinh hoạt đang áp dụng tại địa phương.

3. Không phân loại rác hoặc vứt rác sai quy định bị phạt bao nhiêu?

Phân loại rác tại nguồn không chỉ là thói quen tốt mà còn gắn với trách nhiệm tuân thủ quy định về bảo vệ môi trường.

Theo Nghị định 45/2022/NĐ-CP, một số hành vi vi phạm có thể bị xử phạt như sau:

Đối với tổ chức, doanh nghiệp và các đơn vị có liên quan, mức phạt phụ thuộc vào hành vi vi phạm cụ thể, trách nhiệm của chủ thể và điều khoản pháp luật được áp dụng. Một số vi phạm trong hoạt động thu gom, vận chuyển, quản lý chất thải có thể bị xử phạt với mức cao hơn.

Lưu ý: Các mức phạt trên cần được đối chiếu với quy định đang có hiệu lực tại thời điểm đăng bài. Mức phạt cụ thể còn phụ thuộc vào hành vi, tình tiết của vụ việc và đối tượng vi phạm; không nên áp dụng một mức phạt chung cho mọi trường hợp.

4. Người dân nên bắt đầu phân loại rác tại nhà như thế nào?

Bạn không cần thay đổi mọi thói quen trong một ngày. Hãy bắt đầu từ những việc đơn giản:

1. Chuẩn bị khu vực chứa rác riêng: Có thể sử dụng các thùng hoặc túi riêng cho rác tái chế, chất thải thực phẩm và chất thải còn lại.
2. Làm sạch vật liệu tái chế khi phù hợp: Đổ hết chất lỏng, loại bỏ thức ăn thừa và để khô trước khi lưu giữ.
3. Không trộn lẫn rác nguy hại: Pin, bóng đèn và các vật dụng có chứa hóa chất cần được thu gom riêng.
4. Tìm hiểu hướng dẫn tại nơi sinh sống: Mỗi địa phương có thể có hướng dẫn cụ thể về bao bì, lịch thu gom và điểm tiếp nhận.
5. Duy trì thói quen mỗi ngày: Phân loại ngay khi phát sinh sẽ thuận tiện hơn so với việc xử lý một lượng rác đã bị trộn lẫn.

5. Grac đồng hành thúc đẩy phân loại rác tại nguồn

Phân loại rác tại nguồn sẽ hiệu quả hơn khi có sự phối hợp giữa người dân, chính quyền địa phương, đơn vị thu gom và các cơ sở tái chế.

Thông qua các giải pháp công nghệ quản lý chất thải và hoạt động cộng đồng như GreenPoint – Trạm Xanh Tái Chế, Grac góp phần đưa việc phân loại rác đến gần hơn với đời sống hằng ngày. Người dân có thêm cơ hội tìm hiểu cách phân loại, tham gia thu hồi vật liệu tái chế và hình thành thói quen sống xanh.

Mỗi túi rác được phân loại đúng là một bước tiến nhỏ hướng đến môi trường sống sạch hơn. Hãy bắt đầu từ chính gia đình bạn hôm nay!

Grac– Kết nối tài nguyên. Thúc đẩy kinh tế tuần hoàn.