“Bao bì thương phẩm” trong EPR: Doanh nghiệp đang hiểu đến đâu?

Bao bì thương phẩm trong EPR là gì? Doanh nghiệp FMCG có thể đang hiểu sai và đối mặt rủi ro compliance lớn theo Nghị định 110/2026.

Căn cứ Nghị định số 37/2026/NĐ–CP của Chính phủ: Quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa.

Căn cứ Nghị định 110/2026/NĐ-CP hướng dẫn Luật Bảo vệ môi trường về trách nhiệm tái chế sản phẩm, bao bì và trách nhiệm xử lý chất thải của nhà sản xuất, nhập khẩu

Bao bì thương phẩm: hiểu sai = rủi ro pháp lý

Phần lớn doanh nghiệp FMCG tại Việt Nam đang nghĩ:

• “Bao bì là do nhà sản xuất bao bì chịu trách nhiệm”
• “Chỉ bao bì nhựa mới phải làm EPR”
• “Bao bì trong sản xuất nội bộ cũng tính EPR”

→ Cả 3 đều sai.

Sai ở đây không chỉ là hiểu sai luật.
Sai = tính sai chi phí, sai khối lượng, sai báo cáo → rủi ro audit.

Bao bì thương phẩm là gì theo EPR?

Theo quy định pháp luật hiện hành:

• Bao bì phải thực hiện EPR là bao bì thương phẩm
• Bao gồm:
  • Bao bì trực tiếp (primary packaging)
  • Bao bì ngoài (secondary packaging)

Áp dụng cho các ngành:

• Thực phẩm
• Mỹ phẩm
• Dược phẩm
• Hóa chất tiêu dùng (detergent)
• Nông nghiệp (phân bón, thuốc thú y)
• Xi măng

Điểm mấu chốt (rất nhiều doanh nghiệp bỏ qua):

👉 “Bao bì thương phẩm = bao bì đi ra thị trường cùng sản phẩm”

KHÔNG phải:

• Bao bì nguyên liệu
• Bao bì vận chuyển nội bộ
• Bao bì trong nhà máy

Điều này được làm rõ trong hướng dẫn EPR:
Bao bì sản xuất nội bộ là chất thải sản xuất → không thuộc EPR

Ai chịu trách nhiệm EPR cho bao bì?

Không phải nhà sản xuất bao bì.

👉 Người chịu trách nhiệm là:

• Doanh nghiệp gắn thương hiệu lên sản phẩm
• Doanh nghiệp đưa sản phẩm ra thị trường

Ví dụ thực tế:

Case 1:

• Công ty A sản xuất chai nhựa gia công cho B
• Công ty B dùng chai đó để bán nước uống

→ B chịu EPR, không phải A

Case 2:

• Retailer có private label

→ Retailer chịu trách nhiệm EPR

Case 3:

• Nhập khẩu mỹ phẩm

→ Bên nhập khẩu chịu trách nhiệm

5 hiểu lầm phổ biến về bao bì thương phẩm

1. “Bao bì mua ngoài thì không phải trách nhiệm của mình”

→ Sai. Bạn dùng để bán → bạn chịu.

2. “Bao bì trung gian không tính”

→ Sai. Nếu nó là bao bì ngoài → vẫn tính.

3. “Túi siêu thị phải làm EPR”

→ Chỉ khi là bao bì gắn với sản phẩm mang thương hiệu

4. “Bao bì sản xuất nội bộ cũng phải kê khai”

→ Sai hoàn toàn (đây là lỗi audit rất phổ biến)

5. “Nhựa mới phải làm EPR”

→ Sai. EPR áp dụng cho nhiều vật liệu:

• Nhựa
• Giấy
• Kim loại
• Thủy tinh

Bài toán thực sự: không phải hiểu luật, mà là hiểu sai dữ liệu

Doanh nghiệp thường gặp 4 vấn đề:

1. Không xác định đúng khối lượng bao bì

→ Sai R (tỷ lệ tái chế)

2. Không phân loại đúng loại bao bì

→ Sai Fs (chi phí đóng góp)

3. Không truy xuất được dòng vật liệu

→ Không chứng minh được compliance

4. Không kiểm soát được đối tác tái chế

→ Rủi ro double counting / gian lận

Lựa chọn của doanh nghiệp

Theo EPR, doanh nghiệp có 2 hướng:

1. Tự làm

• Tự thu gom
• Tự thuê recycler
• Tự báo cáo

👉 Vấn đề:

• Phức tạp
• Rủi ro audit cao
• Thiếu dữ liệu

2. Ủy quyền (PRO)

• Giao bên thứ 3 tổ chức tái chế
• Nhận báo cáo hoàn chỉnh

👉 Nhưng PRO truyền thống có vấn đề:

• Thiếu minh bạch
• Không có traceability
• Không real-time

Digital PRO: cách tiếp cận mới

Đây là điểm khác biệt chiến lược.

GRAC không phải PRO truyền thống

→ mà là Digital PRO

Giá trị cốt lõi:

• Truy xuất từ thu gom → tái chế
• Dữ liệu real-time
• Phát hiện gian lận (double counting)
• Chuẩn audit-ready
• Kết nối hệ thống EPR quốc gia

Nghĩa là:

Bạn không chỉ “compliance”
→ mà kiểm soát được compliance

Scenario thực tế (FMCG)

Một brand FMCG:

• 1.000 tấn bao bì/năm
• 4 loại vật liệu
• 20+ supplier

Nếu không có hệ thống:

• Không biết chính xác phải tái chế bao nhiêu
• Không biết recycler nào hợp lệ
• Không chứng minh được với Bộ

Nếu dùng Digital PRO:

• Tracking từng dòng vật liệu
• Báo cáo tự động
• Audit-ready ngay lập tức

Checklist: bạn đã hiểu đúng chưa?

• Bạn có biết chính xác bao bì thương phẩm của mình là gì?
• Bạn có tách riêng bao bì sản xuất vs bao bì bán hàng?
• Bạn có mapping được material flow end-to-end?
• Bạn có dữ liệu chứng minh tái chế thực sự xảy ra?

Nếu thiếu 1 trong 4 → rủi ro compliance cao.

FAQ (Doanh nghiệp hỏi nhiều nhất)

1. Bao bì thương phẩm có bao gồm bao bì ngoài không?
Có. Bao gồm cả bao bì trực tiếp và bao bì ngoài.

2. Bao bì vận chuyển có tính không?
Không, nếu không đi ra thị trường cùng sản phẩm.

3. Bao bì nhập khẩu có phải làm EPR?
Có. Bên nhập khẩu chịu trách nhiệm.

4. Bao bì xuất khẩu có tính không?
Không.

5. Có thể tái chế bao bì của doanh nghiệp khác không?
Có, nếu cùng loại vật liệu.

6. Đốt rác để phát điện có được tính là tái chế?
Không.

7. Có bắt buộc phải tự tái chế không?
Không, có thể ủy quyền PRO.

8. Sai số liệu bao bì có bị xử phạt không?
Có, đặc biệt trong kiểm tra hậu kiểm.

Kết luận

Bao bì thương phẩm không phải là khái niệm kỹ thuật.

Nó là:

→ điểm bắt đầu của toàn bộ nghĩa vụ EPR

Hiểu sai =

• Sai compliance
• Sai chi phí
• Sai chiến lược ESG

CTA

Nếu bạn là doanh nghiệp FMCG:

👉 Đừng bắt đầu từ “tái chế”
👉 Hãy bắt đầu từ “dữ liệu bao bì”

GRAC giúp bạn:

• Xác định đúng bao bì thương phẩm
• Mapping dòng vật liệu
• Triển khai EPR theo Digital PRO
• Đảm bảo audit-ready

→ Đăng ký demo GRAC ngay để kiểm tra mức độ compliance hiện tại của doanh nghiệp bạn.