Hướng dẫn xử lý thiết bị điện, điện tử và phân biệt với chất thải nguy hại

Thiết bị điện, điện tử hư hỏng và chất thải nguy hại thường bị nhầm lẫn trong quá trình phân loại rác tại hộ gia đình. Tuy nhiên, hai nhóm này có đặc điểm và yêu cầu xử lý khác nhau. Phân loại đúng không chỉ giúp tăng khả năng thu hồi vật liệu mà còn hạn chế nguy cơ cháy nổ, rò rỉ hóa chất và ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng.

GRAC hướng dẫn người dân nhận biết và xử lý hai nhóm chất thải này như sau.

1. Nhóm thiết bị điện, điện tử thải bỏ

Đây là các thiết bị điện, điện tử đã hư hỏng, không còn nhu cầu sử dụng hoặc cần thải bỏ, có khả năng được thu hồi linh kiện và vật liệu để tái sử dụng, tái chế thông qua quy trình phù hợp.

Các loại thường gặp:

• Quạt điện, bàn ủi, nồi cơm điện.
• Máy sấy tóc và các thiết bị gia dụng khác.
• Điện thoại di động cũ.
• Linh kiện máy tính.
• Dây cáp điện và các phụ kiện điện tử.

Cách xử lý tại nhà

Bước 1: Ngắt nguồn điện. Rút phích cắm và bảo đảm thiết bị đã được ngắt khỏi nguồn điện trước khi lưu giữ.

Bước 2: Bảo quản an toàn. Đặt thiết bị ở nơi khô ráo, tránh nước và tránh làm vỡ, tháo rời hoặc phá hủy các bộ phận khi không có chuyên môn.

Bước 3: Chuyển giao đúng nơi tiếp nhận. Liên hệ đơn vị thu gom chất thải điện tử, điểm thu hồi chuyên trách hoặc chương trình tiếp nhận phù hợp để được hướng dẫn.

Đối với thiết bị có pin hoặc ắc quy tích hợp, không tự ý tháo pin nếu không có chuyên môn. Thiết bị bị phồng pin, rò rỉ hoặc có dấu hiệu nóng bất thường cần được xử lý theo hướng dẫn an toàn chuyên biệt.

2. Nhóm chất thải nguy hại cần phân loại riêng

Chất thải nguy hại có thể chứa hóa chất hoặc thành phần gây hại cho sức khỏe và môi trường. Những loại sau đây không nên bỏ chung với rác thực phẩm hoặc các vật liệu tái chế thông thường:

• Pin thải và ắc quy cũ.
• Bóng đèn huỳnh quang hỏng.
• Nhiệt kế thủy ngân.
• Chai, lọ còn chứa hóa chất nguy hại.
• Bình gas mini còn tồn dư khí hoặc chưa được xử lý an toàn.
• Găng tay, giẻ lau dính dầu mỡ hoặc hóa chất nguy hại.

Tùy thành phần và tình trạng thực tế, một số vật dụng có thể cần quy trình tiếp nhận riêng. Vì vậy, người dân nên kiểm tra hướng dẫn của điểm thu gom trước khi chuyển giao.

3. Cách lưu giữ và chuyển giao chất thải nguy hại

Không bỏ chung: Tách riêng chất thải nguy hại khỏi rác sinh hoạt, thực phẩm và vật liệu tái chế.

Không tự ý xử lý: Không đập vỡ bóng đèn, làm thủng pin, tháo rời ắc quy, đổ hóa chất ra cống hoặc đốt chất thải.

Bảo quản phù hợp: Giữ nguyên bao bì nếu an toàn, đặt chất thải ở nơi khô ráo, tránh nhiệt và tránh xa trẻ em. Không tự ý đóng kín các vật chứa có nguy cơ tích tụ khí hoặc rò rỉ hóa chất.

Chuyển giao đúng điểm tiếp nhận: Liên hệ UBND phường hoặc đơn vị môi trường tại địa phương để xác nhận địa điểm và lịch tiếp nhận chất thải nguy hại. Không mặc định mọi điểm thu gom đều tiếp nhận tất cả các loại chất thải.

4. Vì sao cần phân biệt hai nhóm chất thải?

• Tăng khả năng thu hồi tài nguyên: Thiết bị điện tử có thể chứa kim loại và linh kiện có giá trị.
• Hạn chế rủi ro: Pin, ắc quy và hóa chất có thể gây cháy nổ, rò rỉ hoặc ô nhiễm nếu xử lý sai cách.
• Bảo vệ người thu gom: Phân loại đúng giúp giảm nguy cơ tiếp xúc với vật sắc nhọn, hóa chất và các thành phần nguy hiểm.
• Hỗ trợ xử lý đúng quy định: Chất thải được chuyển đến đơn vị có khả năng tiếp nhận và xử lý phù hợp.

5. Hãy phân loại đúng ngay từ đầu

Một chiếc điện thoại cũ, một viên pin đã qua sử dụng hay một bóng đèn hỏng đều cần được xử lý đúng cách. Đừng để sự nhầm lẫn trong phân loại gây ra những rủi ro không đáng có.

GRAC khuyến khích người dân phân loại chất thải tại nguồn, lưu giữ an toàn và chuyển giao đúng điểm tiếp nhận để cùng bảo vệ môi trường sống.