Blog
Các dự án giảm rác thải nhựa tiêu biểu tại Việt Nam
Cập nhật ngày 10/09/2026. Các dự án giảm rác thải nhựa tại Việt Nam đã chuyển dần từ truyền thông đơn lẻ sang mô hình có phân loại tại nguồn, thu gom, dữ liệu và sự tham gia của chính quyền, doanh nghiệp, trường học và cộng đồng.
1. Dự án LSPP – Giải pháp địa phương cho ô nhiễm nhựa
Dự án “Giảm ô nhiễm rác thải nhựa với các giải pháp địa phương” (LSPP) do USAID tài trợ, GreenHub điều phối cùng ISPONRE, HUPH-VOHUN và GIMASYS, thực hiện từ tháng 8/2020 đến tháng 7/2023 tại Hà Nội, Đà Nẵng và Hội An. Dự án tập trung vào dữ liệu địa phương, nâng cao năng lực, sáng kiến cộng đồng, truyền thông và vận động chính sách.
Theo tổng kết của GreenHub, bảy sáng kiến hoặc mô hình đã được bàn giao cho địa phương. Đây là ví dụ cho cách dự án có thời hạn có thể để lại công cụ và mô hình để cộng đồng tiếp tục sử dụng.
2. Plastic Smart Cities của WWF
Plastic Smart Cities là sáng kiến của WWF nhằm giúp đô thị xây dựng giải pháp giảm nhựa dùng một lần, tăng tái sử dụng, phân loại, thu gom và ngăn nhựa thất thoát ra môi trường. Tại Việt Nam, mạng lưới đã triển khai hoặc ghi nhận hoạt động tại A Lưới, Côn Đảo, Cù Lao Chàm, Đồng Hới, Hà Tĩnh, Huế, Phú Quốc, Rạch Giá, Tân An, Thanh Khê và Tuy Hòa.
Các mô hình nổi bật gồm trường học giảm nhựa, phân loại rác tại nguồn, mở rộng thu gom, cơ sở phục hồi vật liệu và các giải pháp dành cho khu du lịch ven biển. Báo cáo tác động giai đoạn 2019–2024 của WWF cho biết phương pháp Plastic Smart Cities đã được triển khai tại 11 địa phương ở Việt Nam.
3. Phú Quốc và các địa phương ven biển
Phú Quốc là một trong các địa bàn sớm tham gia hành trình giảm rác nhựa của WWF. Các hoạt động không chỉ tập trung vào dọn rác mà còn mở rộng thu gom, thay đổi hành vi của hộ dân, cơ sở du lịch và kết nối rác sau phân loại với hệ thống tiếp nhận.
Kinh nghiệm chung là cần đo được lượng rác trước và sau can thiệp, duy trì tuyến thu gom ổn định và có nguồn lực vận hành sau khi dự án tài trợ kết thúc.
4. Green Point và mạng lưới thu gom số của GRAC
GRAC phát triển mô hình Green Point và Mini MRF để kết nối điểm thu gom rác tái chế với ứng dụng số. Dữ liệu có thể ghi nhận loại vật liệu, khối lượng, lượt tham gia và kết quả chương trình, hỗ trợ doanh nghiệp hoặc địa phương theo dõi hoạt động ESG/EPR.
Mô hình này phù hợp với trường học, khu dân cư, tòa nhà và chương trình thu hồi bao bì. Trước khi triển khai cần xác định rõ loại vật liệu được nhận, đơn vị vận chuyển, điểm đến sau thu gom và cách công bố kết quả.
Bài học khi đánh giá một dự án giảm rác nhựa
- Giảm trước, tái chế sau: ưu tiên tránh và tái sử dụng trước khi đưa vật liệu vào tái chế.
- Có dữ liệu nền: đo lượng nhựa phát sinh và thất thoát trước khi can thiệp.
- Có đầu ra: xác định đơn vị tiếp nhận, tiêu chuẩn phân loại và bằng chứng xử lý.
- Có vai trò địa phương: lịch thu gom, truyền thông và giám sát cần gắn với chính quyền hoặc đơn vị vận hành.
- Công khai kết quả: không chỉ báo cáo số người tham gia mà cần theo dõi khối lượng, tỷ lệ tạp chất và kết quả tái chế.
