Phân loại rác tại nguồn góp phần giảm thiểu tổng lượng rác thải trong cộng đồng thải ra môi trường nhằm giảm tải cho môi trường, tiết kiệm chi phí thu gom, vận chuyển, xử lý.
Điều 75 Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 quy định chất thải rắn sinh hoạt phát sinh từ hộ gia đình, cá nhân được phân loại theo nguyên tắc như sau:
- a) Chất thải rắn có khả năng tái sử dụng, tái chế;
- b) Chất thải thực phẩm;
- c) Chất thải rắn sinh hoạt khác. (UBND cấp tỉnh quyết định việc phân loại cụ thể loại này)
Chất thải sinh hoạt phát sinh hằng ngày thì phân loại rác làm 3 loại trở lên vào năm 2025. Giai đoạn trước năm 2025 thì UBND các cấp có thể chia làm 2 hoặc 3 loại để người dân quen thuộc với cách bỏ rác.
Hành vi không phân loại rác theo quy định sẽ bị xử phạt từ 15 - 20 triệu đồng theo Khoản 4 Điều 20 của Nghị định 155 ngày 18/11/2016 của Chính Phủ. Ngoài ra, theo quy định của Luật này, kể từ 1/1/2022, phí thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải sẽ căn cứ theo khối lượng và thể tích chất thải ra.